دکتر برنا فرازمند

همه چیز درباره سرطان سینه

سرطان سینه

سرطان سینه در ایران شایع ترین سرطان در زنان است. همچنین ممکن است مردان نیز به سرطان سینه مبتلا شوند. البته، سرطان سینه در مردان نادر است و کمتر از ۱% کل سرطان‌های سینه را تشکیل می دهد. معمولاً افرادی که پس از درمان به پزشک خود مراجعه نمی کنند، زندگیشان کمی سخت می شود. برای اینکه یک زندگی پس از سرطان سینه راحتی داشته باشید بهتر است با پزشک خود در ارتباط باشید.

سرطان سینه دقیقا چیست؟

Array

سرطان زمانی آغاز می‌شود که سلول‌های سالم بافت سینه تغییر کنند و از کنترل خارج شوند و توده یا لایه‌ای از سلول به نام تومور را تشکیل دهند. ممکن است تومور بدخیم (سرطانی) یا خوش خیم باشد. تومورِ سرطانی، بدخیم است؛ یعنی می‌تواند رشد کند و به سایر قسمت های بدن پخش شود. تومور خوش خیم توموری است که ممکن است رشد کند، ولی به سایر قسمت های بدن پخش نمی‌شود.

زمانی که سلول‌های سرطانی توسط عروق خونی و/یا عروق لنفاوی به سایر قسمت های بدن منتقل شوند، می‌گوییم سرطان پخش شده است. این رویداد متاستاز نام دارد.

به سرطان سینه غیر مهاجم، مرحله صفر می‌گوییم. سرطان سینه مرحله ۱ و ۲ سرطان مرحله ابتدایی است.

اگرچه سرایت به غدد لنفاوی مجاور شایع‌ترین حالت است، اما سرطان پستان می‌تواند به مناطق دوردست‌تری از بدن مانند استخوان‌ها، ریه‌ها، کبد و مغز پخش شود. این نوع سرطان، سرطان سینه متاستاتیک یا مرحله ۴ نام دارد و پیشرفته‌ترین نوع سرطان سینه است. با این حال، درگیری غدد لنفاوی تنها، مرحله ۴ سرطان پستان محسوب نمی‌شود.

دو نوع عود کانسر پستان پس از درمان اولیه وجود دارد:

  1. اگر بازگشت سرطان در همان پستان و/یا در غده لنفاوی ناحیه‌ای رخ دهد، عود موضعی نام دارد.
  2. اگر بازگشت سرطان در سایر قسمت های بدن رخ دهد، عود دوردست یا عود متاستاتیک (منتشر) نامیده می‌شود.

مختصری درباره ساختار و عملکرد پستان

Array

پستان یا سینه از بافت‌های متفاوتی تشکیل شده است؛ از بافت حاوی مقادیر زیادی چربی گرفته تا بافت بسیار متراکم. در این بافت‌ها، شبکه ای شامل چندین لوب (بخش) وجود دارد. هر یک از این لوب ها از ساختارهای ریز و لوله مانندی به نام لوبول تشکیل شده است که حاوی غدد شیری (سازنده شیر) هستند. چندین مجرای کوچک، غدد شیری، لوبول ها و لوب‌ها را به یکدیگر متصل کرده و شیر را از لوب ها به نوک سینه منتقل می کنند. نوک سینه در مرکز آرئول (هاله پستان) قرار دارد. هاله سینه ناحیه‌ای از پوست سینه است که نوک سینه را احاطه کرده و رنگ تیره‌تری نسبت به پوست اطراف دارد.

عروق خونی و لنفاوی نیز در سرتاسر سینه وجود دارند. سلول ها از خون تغذیه می‌کنند و مواد زائد آن‌ها توسط سیستم لنفاوی خارج می‌شود. عروق لنفاوی به غدد (گره‌های) لنفاوی می‌رسند. غدد لنفاوی، اندام‌های کوچک و لوبیایی شکلی هستند که در مبارزه بدن با عفونت، به سیستم ایمنی کمک می‌کنند. چندین محل تجمع غدد لنفاوی در مناطق مختلف بدن وجود دارد، مثلا در گردن، کشاله ران و شکم. غدد لنفاوی که در نزدیکی سینه هستند، غدد لنفاوی «ناحیه ایِ» سینه نامیده می شوند؛ مانند غدد لنفاوی زیر بغل.

انواع سرطان سینه

Array

کنسر سینه می‌تواند مهاجم یا غیرمهاجم باشد. کانسری که در بافت‌های اطراف و یا نقاط دوردست بدن پخش می‌شود، سرطان مهاجم سینه نام دارد؛ در حالی که سرطان غیرمهاجم سینه از مجاری شیری یا لوبول‌های سینه فراتر نمی‌رود.

بیشتر کانسرهای سینه از مجاری یا لوب‌های سینه آغاز می‌شوند و کارسینوم (سرطان) مجرایی (داکتال) یا سرطان لوبولی (لوبولار) نامیده می‌شوند:

سرطان مجرایی (داکتال)

Array

این نوع سرطان از سلول‌های پوشاننده مجاری شیری آغاز می‌شود و شایع‌ترین نوع کانسر پستان است.

  • سرطان مجرایی درجا (DCIS): سرطان مجرایی درجا، سرطان غیرمهاجمی است که فقط در مجاری شیری قرار دارد و در بیرون از مجرا پخش نشده است.
  • کارسینوم مجرایی تهاجمی: این نوع سرطان مجرایی در خارج از مجرا پخش می‌شود. پزشکان به طور مخفف آن را IDC می‌نامند.

سرطان لوبولار مهاجم

سرطان لوبولار مهاجم سرطانی است که از لوبول‌ها آغاز شده و به خارج از لوبول‌ها پخش شده است.

انواع سرطان پستان با شیوع کمتر

Array

انواع کمتر شایع کانسر پستان عبارتند از:

  • مدولاری
  • موسینوس
  • توبولار (لوله ای)
  • متاپلاستیک
  • پاپیلاری
  • سرطان التهابی سینه نوعی سرطان مهاجم است که حدود ۱٪ تا ۵٪ کل سرطان‌های سینه را تشکیل می‌دهد.
  • بیماری پاژه نوعی سرطان است که از مجاری نوک سینه آغاز می‌شود. اگرچه معمولاً مهاجم نیست، ولی می‌تواند مهاجم نیز باشد.

زیرگروه های سرطان سینه

۳ زیرگروه اصلی برای سرطان سینه وجود دارد که با انجام آزمایش‌های خاص بر روی نمونه‌ای از تومور تعیین می‌شود. این آزمایش‌ها به پزشک کمک می‌کند تا اطلاعات بیشتری درباره سرطان شما بدست بیاورد و موثرترین برنامه درمان سرطان سینه را به شما پیشنهاد کند.

با آزمایش نمونه تومور نوع زیرگروه سرطان مشخص می‌شود که عبارتند از:

سرطان دارای گیرنده هورمونی

Array

سرطان‌های پستانی که سلول‌های آن ها دارای گیرنده استروژن (ER) و/یا گیرنده پروژسترون (PR) هستند، سرطان «دارای گیرنده هورمونی» یا «گیرنده هورمونی-مثبت» نامیده می‌شوند. گیرنده‌های هورمونی پروتئین‌هایی هستند که در سلول‌ها یافت می‌شوند. تومورهایی که گیرنده استروژن دارند، ER-مثبت نامیده می‌شوند. تومورهایی که گیرنده پروژسترون دارند، PR-مثبت نام دارند. در صورت وجود حتی یک نوع از این گیرنده‌ها، سرطان دارای گیرنده هورمونی نامیده می‌شود. ممکن است این نوع سرطان جهت رشد به هورمون استروژن و یا پروژسترون نیاز داشته باشد.

سرطان‌های دارای گیرنده هورمونی می‌توانند در هر سنی ایجاد شوند، اما بیشتر در سنین پس از یائسگی دیده می‌شوند. حدود دو سوم سرطان های سینه گیرنده استروژن و یا پروژسترون دارند. سرطان‌هایی که هیچ یک از این گیرنده‌های هورمونی را ندارند، سرطان «فاقد گیرنده هورمونی» یا «گیرنده هورمونی-منفی» نامیده می‌شود.

سرطان HER2-مثبت

Array

حدود ۲۰٪ سرطان‌های سینه جهت رشد به ژنی موسوم به گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال انسانی (HER2) وابسته هستند. این سرطان‌ها، سرطان HER2-مثبت نامیده می‌شوند و نسخه‌های زیادی از ژن HER2 یا سطح بالایی از پروتئین HER2 دارند. نام دیگر این پروتئین‌ها، گیرنده است. ژن HER2 پروتئین HER2 را می‌سازد که در سلول‌های سرطانی یافت می‌شود و وجود آن جهت رشد سلول های تومور اهمیت دارد. سرطان های سینه HER2-مثبت با سرعت بیشتری رشد می‌کنند. این سرطان‌ها می توانند فاقد گیرنده هورمونی یا دارای گیرنده هورمونی باشند. به سرطان هایی که سطح پروتئین HER2 آنها کم یا صفر است و (یا) تعداد نسخه کمتری از ژن HER2 دارند، سرطان فاقد HER2 یا HER2-منفی گفته می‌شود.

سرطان پستان سه گانه منفی

اگر توموری هیچ یک از گیرنده های ER، PR و HER2 را نداشته باشد، تومور سه گانه منفی نامیده می‌شود. سرطان سینه سه گانه منفی حدود ۱۵٪ از سرطان‌های مهاجم سینه را تشکیل می‌دهد. به نظر می‌رسد سرطان سینه سه گانه منفی در زنان جوان، به ویژه زنان سیاه پوست و اسپانیایی تبار شیوع بیشتری دارد. سرطان سینه سه گانه منفی در زنان دارای جهش در ژن BRCA1 نیز بیشتر مشاهده می‌شود. کارشناسان توصیه می‌کنند که همه افراد مبتلا به سرطان سینه سه گانه منفی که سن آن ها کمتر از ۶۰ سال است، جهت بررسی جهش ژنی BRCA آزمایش شوند. صفحه «پیشگیری سرطان سینه» را ببینید تا اطلاعات بیشتری در مورد این جهش‌های ژنتیکی به دست بیاورید.

علت کانسر پستان

Array

علت سرطان سینه به موارد زیادی بستگی دارد که هرکدام خطر ابتلا را افزایش می دهد.

مهمترین عوامل خطر سرطان سینه عبارتند از:

  • افزایش سن
  • سابقه شخصی بیماری‌های خاص پستان
  • سابقه شخصی سرطان پستان
  • سابقه خانوادگی سرطان پستان
  • به ارث بردن ژن‌های خاص
  • مواجهه با اشعه
  • چاقی
  • سن پایین شروع قاعدگی و سن بالای یائسگی
  • سن بالای اولین حاملگی یا نداشتن فرزند
  • درمان هورمونی بعد یائسگی
  • مصرف الکل

پیشگیری سرطان سینه

Array

با استفاده از روش‌های متفاوتی می‌توان پیشگیری از سرطان سینه را انجام داد.

سبک زندگی سالم با استفاده از حفظ وزن مناسب و محدود کردن مصرف الکل، علاوه بر مزایای سلامتی دیگر، احتمال سرطان پستان را کاهش می‌دهد.

در افرادی که احتمال بالایی برای سرطان سینه دارند (مانند جهش ژنتیکی BRCA) روش‌های دیگری هم پیشنهاد می‌شود. جراحی برداشتن پستان و یا تخمدان‌ها و مصرف داروهای هورمونی رایج‌ترین این روش‌هاست.

غربالگری سرطان سینه

Array

کنسر برست، یکی از سرطان‌هایی است که غربالگری آن در کشورهای مختلف دنیا رایج است. معمولا غربالگری در اکثر افراد (به جز افراد خاص با خطر بسیار بالاتر در سنین پایین‌تر) با ماموگرافی انجام می‌شود.

سن شروع ماموگرافی و فواصل انجام آن مورد بحث است. معمولا غربالگری سرطان سینه از سن ۴۰ یا ۴۵ سال شروع می‌شود و معمولا هر یک یا دو سال صورت می‌پذیرد.

علائم سرطان پستان

Array

علائم سرطان سینه در افراد مختلف، متفاوت است. در ایران، معمولا با لمس توده در پستان به پزشک مراجعه می‌کنند. در کشورهای پیشرفته که در آن‌ها غربالگری رایج است، بیماران معمولا حین ماموگرافی، غربالگری تشخیص داده می‌شوند. به جز لمس توده یا برجستگی در پستان، ممکن است بیماران علائم دیگری داشته باشند. از جمله: گرمی، تغییر ظاهر پوست، فرورفتگی پوست یا نوک سینه و توده زیر بغل

تشخیص سرطان سینه

Array
بیوپسی توده پستان تحت گاید سونوگرافی

باید اقداماتی برای تایید تشخیص سرطان سینه انجام شود. این اقدامات شامل چند دسته کلی هستند:

اقدامات تصویربرداری از پستان و زیربغل، وجود توده و اندازه و وسعت درگیری آن را در سینه و زیربغل نشان می‌دهد. در بیوپسی، نمونه‌ای از بافت برداشته می‌شود. سپس این نمونه توسط پاتولوژیست در زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود و تشخیص قطعی سرطان داده می‌شود.

پاتولوژیست، به جز تشخیص، نوع تومور سرطانی را از نظر گیرنده‌های هورمونی و گاهی از نظر ژنتیکی تعیین می‌کند.

در مورد پاتولوژی سرطان و اقدامات بعد از بیوپسی برای رسیدن به تشخیص بیشتر بدانید.

تعیین مرحله سرطان سینه

Array

بعد از تشخیص سرطان سینه، یکی از اقدامات مهم، مرحله بندی سرطان سینه است. مرحله بندی به معنای تعیین وسعت و گسترش سرطان در بدن است. به مرحله و مرحله‌بندی در انگلیسی، استیج و استیجینگ (stage and staging) گفته می‌شود.

تصویربرداری‌هایی که برای تشخیص سرطان سینه استفاده شده بودند، مرحله موضعی را در پستان و زیربغل نشان می‌دهند. برای تعیین گسترش تومور به سایر نقاط بدن (متاستاز)، اقدامات تصویربرداری بیشتری انجام می‌شود. ممکن است سی تی اسکن قفسه سینه و شکم و لگن و اسکن استخوان یا پت اسکن انجام شود. در مراحل اولیه‌تر، ممکن است نیاز به هیچ کدام از تصویربرداری‌ها نباشد.

درمان سرطان سینه

Array

درمان سرطان سینه در مراحل مختلف متفاوت است. درمان اصلی در مراحل پیشرفته و متاستاتیک، معمولا درمان دارویی است. در مراحل اولیه درمان معمولا شامل جراحی سرطان سینه، درمان دارویی و پرتو درمانی سرطان سینه است. درمان دارویی می‌تواند شامل شیمی‌درمانی سرطان سینه، هورمون تراپی، درمان تارگت و یا ایمونوتراپی باشد. شیمی درمانی ممکن است قبل یا بعد از جراحی داده شود. پرتو درمانی، معمولا بعد از اتمام جراحی و شیمی‌درمانی داده می‌شود.

در صورت نیاز به درمان هورمونی، معمولا این درمان برای ۵ تا ۱۰ سال تجویز می‌شود.

جلوگیری از عود سرطان سینه

بعد از درمان کانسر سینه، بیماران نگران عود سرطان سینه هستند. با به کار بردن راه‌های زیر می‌توانید جلوگیری از عود سرطان سینه خود را افزایش دهید:

  • از نظر احساسی مراقب خود باشید
  • از نظر جسمی مراقب خود باشید
  • تغذیه سالم داشته باشید
  • استرس خود را کاهش دهید
  • الکل را محدود کنید
  • غربالگری منظم داشته باشید
  • وزن سالم را حفظ کنید
  • سطح ویتامین دی خود را بررسی کنید
  • داروها را به موقع مصرف کنید

طول عمر افراد مبتلا به سرطان سینه

برای بیان طول عمر افراد مبتلا به سرطان سینه از اصطلاح بقا و بقای نسبی استفاده می‌کنیم:

  • بقای یک گروه از بیماران، درصدی از آن بیماران است که پس از زمان مشخصی زنده مانده‌اند.
  • بقای نسبی یک گروه از بیماران، نسبت زنده ماندن یک گروه از بیماران نسبت به افراد عادی جامعه بعد از زمان مشخصی است.

به عنوان مثال، اگر میزان بقای نسبی مرحله ای از کانسر پستان پس از یک دوره زمانی ۵ ساله، ۹۰ درصد باشد، به این معنی است که احتمال زنده ماندن زنانی که به آن سرطان مبتلا شده‌اند پس از ۵ سال ، ۹۰ درصد زنانی است که سرطان سینه ندارند.

نتیجه گیری

سرطان سینه در ایران شایع ترین سرطان در زنان است. مردان نیز به کنسر سینه دچار می شوند اما این آمار معمولاً کمتر از ۱ درصد است. یکی از موارد مهم قبل از درمان، کنار آمدن با درمان سرطان سینه است. در صورتی که تشخیص سرطان سینه برای شما یا یکی از عزیزانتان گذاشته شده، برای مشاوره درباره درمان می توانید با شماره تماس 02433044101 (دکتر برنا فرازمند) تماس برقرار کنید.

سوالات متداول

سرطان سینه چیست؟

سرطان سینه در ایران شایع ترین سرطان در زنان است. همچنین ممکن است مردان نیز به سرطان سینه مبتلا شوند. البته، سرطان سینه در مردان نادر است و کمتر از ۱% کل سرطان‌های سینه را تشکیل می دهد

آیا مردان به سرطان سینه مبتلا می شوند؟

بله، حدود ۱ درصد از افراد مبتلا به سرطان سینه مردان هستند.

مطالب مرتبط
پیگیری سرطان سینه پس از درمان

پیگیری سرطان سینه

مراقبت از افراد مبتلا به سرطان، پس از اتمام درمان نیز ادامه دارد. بررسی احتمال بازگشت سرطان یا عود سرطان سینه، کنترل عوارض جانبی و

ادامه مطلب »
نظرات کاربران

2 دیدگاه دربارهٔ «همه چیز درباره سرطان سینه»

    1. سلام و احترام
      مرکز رادیوتراپی و انکولوژی رضا (ع) تست های غربالگری و تشخیصی سرطان پستان رُ ارائه می‌کنه

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن