دکتر برنا فرازمند

پرتو درمانی سرطان معده

پرتو درمانی سرطان معده

در رادیوتراپی یا پرتو درمانی سرطان معده از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این روش یکی از انواع درمان سرطان معده است. در بیشتر موارد، پرتو درمانی همراه با شیمی‌درمانی انجام می‌شود. پزشک شما با توجه به نوع سرطان و نیازهای شخصی شما، برنامه‌ای برای نوع، میزان تشعشع، زمان و چگونگی آن در نظر می‌گیرد. همچنین اگر اطلاعات بسیار کاملی از سرطان معده می خواهید، در مقاله ای بطور مفصل در این باره توضیحاتی ارائه شده است که می توانید از آن بهره لازم را ببرید.

دلایل استفاده از پرتو درمانی در سرطان معده

پرتو درمانی به دلایل مختلفی انجام می‌شود. مهم‌ترین دلایل شامل موارد زیر است:

  • کوچک کردن تومور قبل از جراحی سرطان معده همراه با شیمی‌درمانی یا بدون آن
  • از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از جراحی، معمولا در ترکیب با شیمی‌درمانی (به ترکیب این دو، کِمورادیوتراپی می‌گوییم)
  • درمان موارد غیر قابل جراحی برای کاهش رشد تومور
  • تسکین درد یا کنترل علائم سرطان معده پیشرفته (درمان تسکینی)

رادیوتراپی تسکینی ممکن است به کنترل خونریزی از تومور یا کوچک کردن توموری که باعث انسداد می‌شود کمک کند. همچنین از بین بردن انسداد برای برخی افراد موجب بلع و تغذیه‌ی راحت‌تر می‌شود.

نحوه‌ی عملکرد پرتو درمانی

پرتودرمانی با از بین بردن سلول‌های سرطانی و آسیب رساندن به DNA سلول سرطانی عمل می‌کند. این آسیب به شکلی انجام می‌گیرد که تقسیم و رشد سلول سرطانی متوقف شود. پرتودرمانی می‌تواند تومور را کوچک کرده یا به طور کامل از بین ببرد.

این روش روی سلول‌هایی که به سرعت رشد می‌کنند و تقسیم می‌شوند بسیار مؤثر است. سلول‌های سرطانی تمایل دارند سریع‌تر از اکثر سلول‌های طبیعی تقسیم شوند، این موضوع باعث می‌شود که آن‌ها بیشتر از سلول‌های طبیعی تحت تأثیر تابش قرار گیرند و حساس به پرتو باشند.

مطلب مرتبط: درمان سرطان معده

پرتو درمانی سرطان معده

در سرطان معده، معمولا از رادیوتراپی خارجی (EBRT) استفاده می‌شود.

در پرتو درمانی خارجی، یک دستگاه، اشعه و پرتوها را از بیرون بدن به تومور و برخی از بافت‌های اطراف آن هدایت می‌کند.

پرتودرمانی برای سرطان معده باید بسیار دقیق و توسط تیم پزشکی برنامه‌ریزی شود. اندام‌های متعددی از جمله کبد، روده کوچک، کلیه‌ها، نخاع و قلب به معده نزدیک هستند. دوز بالای اشعه مورد نیاز برای درمان سرطان معده می‌تواند به این اندام‌ها آسیب برساند. پرتو درمانی انطباقی (کانفورمال) اغلب برای کمک به محافظت از اندام‌های اطراف استفاده می‌شود.

آسیب به سلول‌های طبیعی در ناحیه می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند. با بهبودی سلول‌های طبیعی، عوارض جانبی معمولاً بهتر می‌شوند.

تعداد جلسات پرتو درمانی سرطان معده

رادیوتراپی در کانسر معده معمولا بین ۲۵ تا ۲۸ جلسه است. البته در مواردی می‌توان جلسات را به بیش از این مقدار نیز افزایش داد. همچنین ممکن است در موارد تسکینی از تعداد جلسات کمتری استفاده شود.

این درمان پنج روز در هفته انجام می‌شود (از شنبه تا چهارشنبه). بنابراین طول کلی درمان حدود ۵ تا ۶ هفته خواهد بود.

محدوده درمان در رادیوتراپی کانسر معده

در پرتو درمانی سرطان معده، معمولا باقیمانده معده، بستر جراحی و نواحی لنفاوی اطراف تحت پرتو درمانی قرار می‌گیرند. همچنین رباطی که بین معده و کبد قرار دارد نیز معمولا در فیلد درمانی قرار می‌گیرد. مثالی از محدوده فیلد درمان را در تصاویر زیر ملاحظه می‌کنید.

مطلب مرتبط: علت سرطان معده

Array

شیمی‌درمانی همزمان با رادیوتراپی

شیمی درمانی همزمان با پرتو درمانی معمولا با داروی 5FU یا پیش‌داروی خوراکی آن یعنی کپسیتابین (زِلودا) انجام می‌شود.

کپسیتابین به صورت قرص است و باید در روزهایی که رادیوتراپی انجام می‌شود، دو بار در روز مصرف شود. در صورتی که برای بیمار پورت تعبیه شده باشد، داروی 5FU را نیز باید به طور ممتد برای پنج روز درمان در هفته تجویز کرد.

آمادگی قبل از طراحی درمان

قبل از شروع پرتو درمانی، شما باید تحت سی تی اسکن طراحی درمان قرار بگیرید. به این سی‌تی، CT سیمولاسیون یا شبیه سازی می‌گوییم. این سی تی، با سی تی تشخیصی متفاوت است و قرار است نواحی درمان و فیلدها بر اساس آن مشخص شود. بنابراین موقعیت شما باید کاملا مشابه جلسات درمانی باشد.

علاوه بر موقعیت اندام‌های بیرونی شما، موقعیت اندام‌های داخلی شما نیز باید بین جلسه طراحی درمان و جلسات درمان مشابه باشد. بنابراین:

دو تا سه ساعت پیش از سی تی اسکن طراحی درمان و هر جلسه درمانی، از خوردن غذا، مخصوصا غذاهای سنگین، پرهیز کنید.

عوارض جانبی رادیو تراپی برای سرطان معده

رادیوتراپی می‌تواند عوارض جانبی در ناحیه تحت درمان بدن شما ایجاد کند. پس از پایان درمان، ممکن است ۱ تا ۲ هفته عوارض جانبی داشته باشید. پس ‌از این، معمولاً عوارض جانبی به آرامی از بین می‌روند.

پزشک شما عوارض جانبی و نحوه‌ی مدیریت آن‌ها را به شما می‌گوید. اگر عوارض جانبی جدیدی دارید یا اگر عوارض شما بدتر شد، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین اگر علائم و نشانه های سرطان معده را نمی دانید در مقاله ای بطور مفصل تحت عنوان  علائم سرطان معده بیان شده است که می توانید از آن بهره لازم را ببرید.

عوارض جانبی پرتو درمانی عمدتاً به موارد زیر بستگی دارد:

  • اندازه ناحیه تحت درمان
  • ناحیه یا اندام‌های خاص تحت درمان
  • دوز کل
  • برنامه درمان
  • آیا شیمی درمانی هم زمان با پرتو درمانی انجام می‌شود یا خیر

اگر اطلاعات کاملتری در مورد عوارض جانبی پرتو درمانی نیاز دارید می توانید اطلاعات کامل را در مقاله سایت دکتر فرازمند مطالعه کنید.

Array

عوارض جانبی پرتو درمانی

ازجمله عوارض جانبی پرتودرمانی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خستگی
  • واکنش‌های پوستی
  • از دست دادن اشتها و کاهش وزن
  • احساس تهوع و استفراغ
  • درد شکم
  • انتریت پرتویی و اسهال
  • ریزش مو
  • آسیب قلبی و ریوی

اگر در کنار سایر روش‌های درمانی مانند جراحی یا شیمی‌درمانی رادیوتراپی می‌کنید، ممکن است احساس خستگی بیشتری کنید. خستگی به معنای کمبود انرژی است. این یکی از شایع‌ترین عوارض جانبی پرتودرمانی است. خستگی ممکن است ناشی از کم‌خونی، کم‌اشتهایی یا افسردگی باشد.

همچنین ممکن است مربوط به مواد سمی باشد که هنگام شکسته شدن و مرگ سلول‌های سرطانی تولید می‌شوند. در طول پرتو درمانی، بدن انرژی بیشتری برای بهبودی خود مصرف می‌کند، بنابراین حتی اگر استراحت کنید، ممکن است همچنان احساس خستگی کنید.

خستگی معمولاً در هفته دوم رادیوتراپی یا بعد از آن رخ می‌دهد. علائم خستگی ممکن است در طول دوره درمان افزایش‌یافته یا شدیدتر شود. خستگی معمولاً پس از پایان درمان به‌تدریج از بین می‌رود، اما برخی از افراد تا چند هفته ‌یا چند ماه پس از پرتودرمانی همچنان احساس خستگی می‌کنند.

مطلب مرتبط: طول عمر افراد مبتلا به سرطان معده

کارهایی وجود دارد که می‌توانید با انجام دادن آن‌ها حال خود را بهتر کنید. ازجمله این کارها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

  • ورزش ملایم مانند پیاده‌روی کوتاه انجام دهید.
  • استراحت کافی داشته باشید.
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید و مایعات فراوان بنوشید.
  • از دیگران برای کارهای روزمره کمک بخواهید.

پس از پایان درمان، ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها احساس خستگی کنید. اگر حالتتان بهتر نشد، به پزشک یا پرستار متخصص سرطان خود اطلاع دهید.

در یکی دو هفته‌ی اول درمان، ممکن است حدود ۱ تا ۳ ساعت پس از انجام رادیوتراپی احساس تهوع داشته باشید.

برای بعضی بیماران، خوردن یک میان وعده کوچک قبل از درمان به جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ کمک می‌کند. اما در بعضی دیگر، خوردن یا آشامیدن قبل و بعد درمان باعث افزایش حالت تهوع می‌شود.

اگر حالت تهوع و استفراغ دارید به تیم پرتودرمانی خود اطلاع دهید. این عارضه جانبی معمولاً با دارو قابل کنترل است. حالت تهوع و استفراغ معمولاً پس از پایان درمان از بین می‌رود. همچنین می توانید در مورد غربالگری سرطان معده هم مطالب مفیدی را دریافت کنید که در سایت دکتر فرازمند نوشته شده است.

خلاصه

در این مقاله تلاش کردیم تا در مورد پرتو درمانی سرطان معده اطلاعات مفیدی را در اختیار شما قرار دهیم و همچنین در مورد عوارض جانبی پرتو درمانی سرطان معده، تعداد جلسات پرتو درمانی سرطان معده، نحوه پرتو درمانی سرطان معده به همراه دلایل استفاده از پرتو درمانی سرطان معده سخن گفته ایم.

از شما مخاطبان گرامی بسیار سپاس گذار هستیم که تا پایان مقاله در سایت دکتر برنا فرازمند با ما همراه بودید. برای قدر دانی از وقتی که در اختیار ما گذاشته اید شما می توانید با شماره 02433044101 برای مشاوره رایگان تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول

عوارض پرتو درمانی سرطان معده چیست؟

مهم ترین عوارض های پرتو درمانی سرطان معده به شرح روبرو می باشد: 1- خستگی 2- واکنش‌های پوستی 3- از دست دادن اشتها و کاهش وزن 4- احساس تهوع و استفراغ 5- درد شکم

چرا از پرتو درمانی سرطان معده استفاده می کنیم؟

1- از بین بردن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده پس از جراحی، معمولا در ترکیب با شیمی‌درمانی (به ترکیب این دو، کِمورادیوتراپی می‌گوییم)

2- درمان موارد غیر قابل جراحی برای کاهش رشد تومور

3- تسکین درد یا کنترل علائم سرطان معده پیشرفته (درمان تسکینی)

مطالب مرتبط
جراحی سرطان معده

جراحی سرطان معده

جراحی اغلب برای درمان سرطان معده استفاده می‌شود. نوع جراحی عمدتاً به اندازه و محل تومور بستگی دارد. تیم پزشکی شما هنگام برنامه‌ریزی برای جراحی،

ادامه مطلب »
نظرات کاربران

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن