دکتر برنا فرازمند

۰ تا ۱۰۰ سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ، سرطان روده، کولون، کنسر رکتوم، کانسر سیگموئید

سرطان روده بزرگ یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در ایران است. متاسفانه به نظر می‌رسد سن این بیماری در ایران در حال کاهش است. در این صفحه در مورد سرطان روده بزرگ توضیح می‌دهیم.

وقتی صحبت از روده بزرگ می‌کنیم، منظور ما روده بزرگ و راست روده است که در انگلیسی به آن‌ها به ترتیب کولون و رکتوم می‌گویند. بنابراین ممکن است بشنوید پزشک شما از واژه‌های «کانسر کولون» یا «کنسر رکتوم» استفاده می‌کند. همچنین ممکن است به طور خلاصه به آن «سرطان روده» گفته شود، چرا که شیوع آن نسبت به سرطان روده باریک بسیار بیشتر است.

سرطان روده بزرگ چیست؟

سرطان روده بزرگ زمانی شروع می­‌شود که سلول­های سالم در سطح داخلی روده بزرگ یا راست روده، به صورت غیرطبیعی رشد کرده و توده‌­ای به نام تومور تشکیل می­­‌دهند. تومور می‌تواند سرطانی (بدخیم) یا غیرسرطانی (خوش­‌خیم) باشد.

  • تومور سرطانی، می‌­تواند رشد کند و به سایر قسمت­های بدن منتشر شود.
  • تومور خوش‌­خیم می‌­تواند رشد کند اما منتشر نمی‌­شود.

ایجاد این تغییرات معمولا سال­ها به طول می­‌انجامد. هر دو عامل ژنتیکی و عوامل محیطی، می­‌توانند باعث ایجاد این تغییرات شوند. با این حال­، هنگامی که فردی به یک سندرم ارثی نادر مبتلا است، تغییرات ممکن است در طی ماه‌­ها یا سال­‌ها اتفاق بیفتد.

Array

 

متخصری درباره ساختار روده بزرگ

کولون­ (پس‌روده) و رِکتوم (راست روده)، روده بزرگ را تشکیل می­‌دهند. روده بزرگ بخش مهمی از سیستم هضم غذا و دستگاه گوارش است. کولون­ حدود ۱.۶ تا ۱.۷ متر از روده بزرگ را تشکیل می­‌دهد. راست روده نیز حدود ۱۵ سانتی‌متر آخر روده بزرگ را تشکیل داده و به مقعد ختم می­‌شود.

روده بزرگ ۵ قسمت دارد. بخش اولِ روده بزرگ، کولون صعودی است که در قسمت راست شکم قرار دارد و از کیسه­‌ای به نام سکوم (روده کور) شروع می­‌شود. سکوم قسمت ابتدایی روده بزرگ است، که روده کوچک در آن تخلیه می‌­شود. قسمت دومِ روده بزرگ، کولون عرضی است که در بالای شکم از سمت راست به چپ عبور می­‌کند. قسمت سومِ روده بزرگ، کولون نزولی است که در سمت چپ شکم قرار دارد. بخش چهارمِ روده بزرگ، کولون سیگموئید است که مواد زائد را سی چهل سانتی‌متر دیگر منتقل می‌کند. کولون سیگموئید به قسمت پنجم، یعنی رکتوم یا راست روده و سپس به مقعد متصل می­‌شود. در نهایت مواد زائد از طریق مقعد از بدن دفع می‌­شوند.

Array

درباره‌­ی پولیپ روده بزرگ

سرطان روده بزرگ غالباً به صورت پولیپ (polyp) شروع می­‌شود. پولیپ رشدی غیرسرطانی است که با افزایش سن ممکن است در دیواره داخلی روده بزرگ یا راست روده ایجاد شود. در صورتی که پولیپ برداشته نشده یا درمان نشود، می‌­تواند به یک سرطان تبدیل شده و زندگی شما را تهدید کند. پیدا کردن و برداشتن پولیپ­های پیش-سرطانی، می­‌تواند از سرطان روده بزرگ جلوگیری کند.

انواع مختلفی از پولیپ وجود دارد. یک نوع آن پولیپ آدنوماتوز یا آدنوم (adenoma) است، که ممکن است تبدیل به سرطان شود. اما چون معمولا روی دیواره­‌ی روده بزرگ به سمت داخل برآمده می‌­شوند، با کولونوسکوپی توسط پزشک به راحتی می­‌توان آن­ها را پیدا کرد.

حدود ۱۰% پولیپ­های روده بزرگ صاف هستند و پیدا کردن آن­ها با کولونوسکوپی سخت است، مگر اینکه از روش رنگ­‌آمیزی برای مشخص کردن آن­ها استفاده شود. این پولیپ­های تخت­، علی رغم اندازه­­، خطر بالایی برای سرطانی شدن دارند.

پولیپ­های هایپرپلاستیک نیز ممکن است در کولون و راست روده ایجاد شوند. این پولیپ­ها، پولیپ پیش سرطانی در نظر گرفته نمی­‌شوند.

Array

انواع سرطان روده بزرگ

سرطان روده بزرگ می‌­تواند از کولون یا راست روده آغاز شود. سرطانی که از کولون شروع می­‌شود­، سرطان کولون نامیده می­‌شود. سرطانی که از راست روده (رکتوم) شروع می‌­شود­، سرطان رکتوم نام دارد.

بیشتر سرطان­های کولون و راست روده، نوعی تومور به نام «آدنوکارسینوم» هستند. آدنوکارسینوم به علت سرطانی شدن سلول‌های پوشاننده بافت داخلی روده بزرگ (کولون و رکتوم) ایجاد می‌شود. در این بخش، اختصاصا در مورد آدنوکارسینوم صحبت خواهیم کرد. انواع دیگر سرطان که نادر هستند اما می­‌توانند در روده بزرگ یا راست روده شروع شوند، عبارتند از:

  • تومور عصبی-غدد درون­‌ریز دستگاه گوارش (نورواندوکرین)
  • تومور استرومال دستگاه گوارش (GIST)­­
  • کارسینوم سلول کوچک
  • لنفوم

عوامل خطر سرطان روده

در اصطلاح علمی، به «علل ایجاد سرطان روده»، عوامل خطر سرطان روده می‌گوییم. این عوامل، موجب ایجاد قطعی سرطان نمی‌شوند، و نبود آن‌ها نیز ایجاد سرطان را رد نمی‌کنند. اما هر کدام از آن‌ها می‌توانند «احتمال» ابتلا را بیشتر کنند، بنابراین پرهیز از آن‌ها ضروری است.

مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:

  • افزایش سن
  • جنس مرد
  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ
  • بیماری‌های نادر ارثی
  • بیماری التهابی روده (IBD)
  • پولیپ‌های روده
  • سابقه شخصی بعضی از انواع دیگر سرطان
  • بی‌تحرکی و اضافه وزن
  • تغذیه نامناسب
  • سیگار
  • دیابت

Array

غربالگری سرطان روده بزرگ

کانسر روده یکی از سرطان‌هایی است که غربالگری آن توصیه می‌شود و مفید است. برای غربالگری سرطان روده بزرگ، بهترین روش، شروع کولونوسکوپی از ۴۵ سالگی است.

در گذشته سن شروع غربالگری، ۵۰ سالگی بود. اما با افزایش شیوع این سرطان در سنین پایین‌تر، از چند سال پیش توصیه به شروع غربالگری از سن ۴۵ سالگی می‌شود.

البته به جز کولونوسکوپی، روش‌های دیگری برای غربالگری از جمله CT-کولونوگرافی، سیگموئیدوسکوپی، آزمایش خون مخفی در مدفوع، آزمایش ایمونوشیمی مدفوع (FIT)، تنقیه باریم با کنتراست دوگانه و آزمایش DNA مدفوع نیز وجود دارد. اما هر کدام از این موارد نکته مشکوکی نشان بدهد در نهایت نیاز به کولونوسکوپی خواهد بود.

Array

علائم و نشانه های سرطان روده

علائم این سرطان معمولا در ابتدای بیماری تظاهر می‌کند. به عبارت دیگر، بیماران در مراحل ابتدایی معمولا بی‌علامت هستند.

اما با پیشرفت بیماری، ممکن است علائم سرطان روده بروز کند:

  • تغییر در اجابت مزاج
  • خونریزی از مقعد
  • احساس ناراحتی در ناحیه شکم
  • احساس تخلیه ناکامل
  • احساس خستگی و ضعف
  • کاهش شدید وزن
  • درد هنگام اجابت مزاج
  • کاهش میل به غذا
  • زردی
  • کم خونی

درمان سرطان روده

درمان سرطان روده بزرگ بستگی به چند عامل دارد:

  • مکان توده (مخصوصا اینکه آیا در کولون قرار دارد یا در رکتوم)
  • مرحله بیماری (مخصوصا داشتن یا نداشتن متاستاز)
  • سلامت کلی بیمار

در صورتی که تومور متاستاتیک نباشد، یا در صورتی که متاستاز آن قابل جراحی باشد، معمولا بیمار باید تحت جراحی قرار بگیرد.

ممکن است قبل از انجام جراحی، بستگی به فاکتورهای بالا، بیمار ابتدا تحت شیمی‌درمانی و یا کمورادیوتراپی (شیمی درمانی و پرتودرمانی همزمان) قرار بگیرد و تنها بعد از آن جراحی شود.

تقش پرتو درمانی در تومورهای رکتوم (راست روده) بسیار پررنگ‌تر است. همچنین احتمال تجویز درمان کمکی قبل عمل، در این تومورها بیشتر است.

اکثر بیماران نیاز به شیمی درمانی خواهند داشت، بنابراین حتی اگر بیمار قبل از جراحی کموتراپی نشود، معمولا بعد از عمل نیاز به آن خواهد داشت.

در تومورهای متاستاتیک، درمان متفاوت است. در صورتی که بیمار قابل جراحی نباشد، ممکن است از سایر داروهای سراسری از جمله درمان تارگت و ایمونوتراپی استفاده شود.

ممکن است درمان سرطان روده دارای عوارضی باشد. با پزشک خود در مورد نحوه کنار آمدن با درمان سرطان روده صحبت کنید.

نتیجه‌گیری

سرطان روده بزرگ یکی از سرطان‌های شایع در ایران است. علامت این سرطان بسته به مکان ایجاد آن در روده متفاوت است و می‌تواند شامل یبوست و اسهال، خونریزی از مقعد، احساس ناراحتی در شکم و احساس اجابت مزاج ناکامل باشد. خوشبختانه در سال‌های اخیر درمان این سرطان پیشرفت قابل ملاحظه ای کرده است و در حال حاضر حتی بسیاری از بیماران متاستاتیک هم قابل درمان هستند.

 

سوالات رایج:

سرطان روده بزرگ چیست؟

سرطان روده به معنای رشد بی رویه و خارج از کنترل سلول‌های روده است که توانایی تهاجم به بافت‌های اطراف و گسترش به بافت‌های دوردست را دارند.

سن ابتلا به سرطان روده بزرگ چیست؟

سن ابتلا به سرطان روده بزرگ معمولا بالای ۵۰ سال است. سن ابتلا در سرطان رکتوم کمتر از کولون است. متاسفانه به نظر می‌رسد سن ابتلا در ایران در حال کاهش باشد و در سال‌های اخیر موارد متعددی از ابتلا در سنین زیر ۳۰ سال هم مشاهده شده است.

مطالب مرتبط
کولونوسکوپی- غربالگری سرطان روده بزرگ- تشخیص سرطان روده بزرگ

غربالگری سرطان روده بزرگ

غربالگری برای تشخیص سرطان قبل از بروز علائم استفاده می­‌شود. دانشمندان آزمایش‌­هایی را توسعه داده‌اند که  می‌­توانند فرد را قبل از بروز علائم و نشانه­‌ها،

ادامه مطلب »
نظرات کاربران

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن