علائم سرطان رحم، نشانه های سرطان رحم
سرطان رحم

علائم سرطان رحم | سرطان رحم چیست، نشانه های هشداردهنده

تاریخ انتشار : 25 دی 1400 آخرین بروز رسانی مقاله: 10 آبان 1405 673 بازدید 0 نظر

سرطان رحم چیست؟

سرطان رحم یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در خانم‌ها است. این سرطان عمدتا از پوشش داخلی رحم، که آندومتر (اِندومتر) نام دارد شروع می‌شود.

سرطان رحم، شایع­‌ترین سرطانی است که در دستگاه تولید مثل یک زن رخ می­‌دهد. سرطان رحم زمانی شروع می­‌شود که سلول­‌های سالم در رحم تغییر کرده و رشد آن­ها از کنترل خارج شده و توده‌­ای به نام تومور می‌سازند. یک تومور، می­‌تواند سرطانی یا خوش­‌خیم باشد.

  • تومور سرطانی، بدخیم است، یعنی می‌­تواند رشد کرده و به سایر بخش‌­های بدن پخش شود.
  • یک تومور خوش‌­خیم می‌­تواند رشد کند، اما عموماً به سایر بخش‌­های بدن منتشر نمی­‌شود.

مهم: این صفحه در مورد سرطان «رحم» است. برای آشنایی با سرطان «دهانه رحم» روی لینک روبرو کلیک کنید: سرطان دهانه رحم (سرویکس) چیست؟

رحم در کجا قرار دارد؟

رحم قسمتی از دستگاه تناسلی است که به شکل یک گلابی برعکس می‌باشد. گاهی اوقات به اشتباه رحم و واژن را به یک نام می‌شناسند. رحم قسمتی است که تخمک گذاری در آن انجام می گیرد و جنین در آن رشد می‌کند. این قسمت از بدن دارای عضله بسیار قوی است که در حالت عادی حدود ۶ سانت طول دارد ولی در حین زایمان تا چندین برابر خواهد شد. در واقع همین عضله‌های قوی هستند که می‌توانند در حین زایمان کمک به خارج شدن جنین کنند. رحم در بین رکتوم و مثانه قرار دارد و انتهای آن به واژن متصل می‌شود.
در دو طرف رحم لوله‌های فالوپ قرار دارند که به آن متصل شده‌اند و در پایین به وسیله گردنه‌رحم(سرویکس) به واژن اتصال پیدا کرده است.

سن سرطان رحم

سرطان رحم معمولا در بعد از ۵۰ سالگی رخ می‌دهد. سن متوسط در زمان تشخیص، ۶۰ سال است. کانسر رحم در سنین زیر ۴۵ سال رایج نیست.

برای آشنایی با سرطان رحم، باید با ساختار خود رحم نیز آشنا شویم:

درباره رحم و بخش‌های مختلف آن

رَحِم یا زهدان، اندامی گلابی شکل و توخالی است و در لگن زنان بین مثانه و راست‌روده قرار دارد. رحم جایی است که جنین در هنگام بارداری درون آن رشد می کند. رحم دارای ۳ بخش است:

  • سرویکس یا دهانه رحم، که بخش باریک پایینی رحم است
  • ایسموس یا تنگه، که باریکه ای است که بین دهانه رحم و جسم رحم قرار دارد
  • جسم یا تنه رحم، که بخش وسیع وسط رحم است
  • فوندوس، که بخش گنبدی شکل و فوقانی رحم است.

رحم از ۳ لایه تشکیل شده است: آندومتر (لایه داخلی؛ اندومتر هم تلفظ می شود)، میومتر (ضخیم‌­ترین لایه که تقریباً کل آن ماهیچه­‌ای است) و سروز (پوشش نازک بیرونی رحم).

در طول سال‌­های باروری یک زن، تخمدان­‌های او معمولاً هر ماه یک تخمک آزاد می‌­کنند و آندومتر جهت آمادگی برای بارداری، رشد کرده و ضخیم می­‌شود. اگر زن باردار نشود، پوشش اندومتر از طریق واژن او از بدنش خارج می­‌شود که به این فرآیند قاعدگی یا پریود گفته می­‌شود. این روند تا زمان یائسگی (که تخمدان­های یک زن رهاسازی تخمک را متوقف می­‌کنند) ادامه دارد.

بیشتر بخوانبد: سرطان واژن چیست

رحم کجاست

رحم کجای بدن است

سرطان رحم سالانه بیش از ۱۵۰۰ خانم را در ایران مبتلا می‌کند. آشنایی با علائم سرطان رحم در مراحل اولیه می‌تواند باعث مراجعه زودتر به پزشک و تشخیص در مراحل ابتدایی‌تر شود که شانس موفقیت درمان را بیشتر می‌کند. در این صفحه از سایت دکتر فرازمند در مورد علائم و نشانه‌های سرطان رحم توضیح می‌دهیم. در صورت داشتن هر کدام از این علائم به پزشک متخصص مراجعه کنید تا آزمایشات تشخیصی سرطان رحم برایتان انجام شود.

چرا آگاهی از علائم سرطان رحم مهم است؟

هر چه سرطان رحم زودتر تشخیص داده شود، شانس موفقیت درمان بیشتر است. همچنین هر چه سرطان رحم پیشرفته‌تر شود، نیاز به درمان‌های بیشتر و سنگین‌تری است:

  • در مراحل بسیار ابتدایی جراحی به تنهایی کفایت می‌کند.
  • در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است نیاز به رادیوتراپی داخلی (براکی تراپی) یا رادیوتراپی خارجی شود.
  • با پیشرفت بیشتر بیماری، بیماران نیاز به شیمی درمانی نیز پیدا خواهند کرد.
  • در مراحل کاملا پیشرفته که تومور به بخش‌های دیگر بدن پخش شده است، احتمال بهبودی کامل بسیار کم است و معمولا درمان با هدف کاهش علائم و افزایش طول عمر انجام می‌شود.

نکته: «علامت» در اصطلاح پزشکی، چیزی است که بیمار حس می‌کند. در مقابل، «نشانه» چیزی است که پزشک در معاینه یا آزمایش‌ها پیدا می‌کند.

علائم سرطان رحم، نشانه های کانسر آندومتر

شایع‌ترین علامت سرطان رحم

سرطان رحم عموماً در زنان سن بالا و در دوران یائسگی شایع از آن‌جایی که سرطان رحم در سنین بالا و در دوران یائسگی شایع‌تر است، در صورت بروز این علائم در سنین بالا احتمال وجود سرطان رحم بیشتر است؛ اما به هر حال در هر سنی باید به این علائم توجه کرد. این علائم عبارتند از:

  • خونریزی غیر طبیعی از واژن
  • ترشحات غیرخونی از واژن

در ادامه به بررسی این علائم پرداخته‌ایم.

خونریزی غیر طبیعی از واژن

خونریزی غیر طبیعی از واژن، شایع‌‌ترین علامت سرطان رحم است و معمولا اولین علامتی است که بیماران متوجه می‌شوند. بیش از ۹۰ درصد خانم‌های مبتلا به سرطان رحم خونریزی غیر طبیعی از واژن دارند. همچنین ممکن است ترشح غیر معمول نیز وجود داشته باشد. گاهی سرطان رحم قبل از ایجاد علامت و با بررسی آزمایش پاپ اسمیر تشخیص داده می‌شود.

از آن‌جایی که خونریزی غیرطبیعی مهم‌ترین علامت سرطان رحم است و باید آن را بشناسید، این علامت را مفصل‌تر توضیح می‌دهیم.

خونریزی غیر معمول از همان مراحل اولیه بیماری وجود دارد. خونریزی غیر طبیعی می‌تواند در زمان‌های زیر رخ دهد:

  • تغییر در خونریزی قاعدگی (معمولا خونریزی شدید نامنظم)
  • خونریزی بین دوره‌های قاعدگی
  • خونریزی بعد از یائسگی

بیشتر بدانید: سرطان واژن چیست

همچنین این خونریزی می‌تواند به صورت‌های زیر باشد:

  • لکه بینی
  • آبکی با رگه‌های خون
  • خون واضح

سایر علل، غیر از سرطان نیز می‌توانند خونریزی غیرطبیعی ایجاد کنند. اما مهم است که برای تشخیص علت به پزشک مراجعه کنید.

نکته: خونریزی از واژن بعد از یائسگی اغلب نشانه یک مشکل است. این مشکل می‌تواند سرطان یا بیماری دیگری باشد. بنابراین هرچند فقط ۱۵٪ موارد خونریزی بعد یائسگی ناشی از سرطان است، اما مراجعه به پزشک با این علامت ضروری است.

خونریزی غیر طبیعی واژن

ترشحات غیرخونی از واژن

ترشحات غیر خونی هم می‌توانند علامتی از سرطان باشند. بنابراین در صورت دیدن ترشحات غیرطبیعی باید به پزشک مراجعه کنید. این ترشحات می‌تواند صورتی و آبکی یا غلیظ، قهوه‌ای و بدبو باشد.

سایر نشانه‌های سرطان رحم

سایر علائم سرطان رحم معمولا در بیماری پیشرفته‌تر ایجاد می‌شوند (مرحله سه به بعد). این علائم شامل موارد زیر است:

  • ادرار سخت یا دردناک
  • ادرار خونی
  • درد حین مقاربت جنسی نیز یکی از علائم سرطان رحم است
  • توده یا درد در لگن: البته رویت توده در لگن و رحم با استفاده از روش‌های تصویربرداری ممکن است در مراحل اولیه بیماری نیز رخ دهد.
  • خستگی: ممکن است ناشی از کم خونی یا ناشی از بیماری پیشرفته باشد.
  • درد پشت یا پا
  • کاهش وزن ناخواسته نیز یکی از علائم سرطان رحم پیشرفته‌تر است.
  • نفخ، تهوع
  • احساس سیری زودرس و کاهش اشتها
  • درد در محل‌های متاستاز (یعنی مکان‌هایی که تومور به آن‌ها پخش شده است)

علت علائم سرطان رحم

گاهی اوقات زنان مبتلا به سرطان رحم، هیچ ‌یک از علائم سرطان رحم که در بالا ذکر شده  را ندارند. علت علائم می‌تواند ناشی از بیماری دیگری به جز سرطان باشد.
مثلا خونریزی می‌تواند ناشی از علائم زیر باشد:

  • اندومتریوز
  • فیبروم
  • ضخیم شدن پوشش رحم
  • پولیپ رحم
  • عدم تعادل هورمونی
  • خونریزی بدون علت مشخص
خونریزی غیر طبیعی واژن، یکی از علائم و نشانه های سرطان رحم

سرطان رحم در چه افرادی ایجاد می‌شود؟

سرطان رحم عمدتا در افراد مسن‌تر از ۵۰ سال ایجاد می‌شود، اما احتمال ایجاد آن در سنین مختلف وجود دارد. سن متوسط ابتلا ۶۰ سال است. عوامل مختلفی وجود دارند که می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان رحم را افزایش دهند.

بیماری‌های خوش‌خیم رحم

بیماری­‌های غیر سرطانی رحم شامل موارد زیر است:

  • فیبروم رحمی: تومورهای خوش‌­خیم در ماهیچه رحم
  • پولیپ‌­های خوش­‌خیم: رشد غیرعادی در پوشش رحم
  • آندومتریوز: بیماری­­‌ای که در آن بافت آندومتر (که معمولاً داخل رحم را می‌­پوشاند)، در قسمت خارجی رحم یا سایر اندام­‌ها یافت می­‌شود.
  • هیپرپلازی آندومتر: بیماری­‌ای که در آن، افزایش تعداد سلول­ها و ساختارهای غده ای در پوشش رحم وجود دارد. هیپرپلازی آندومتر می‌­تواند دارای سلول­‌های طبیعی یا غیرمعمول و ساختارهای غده ای ساده یا پیچیده باشد. زمانی که هیپرپلازی آندومتر دارای سلول­های غیرمعمول و ساختار غده ای پیچیده باشد، خطر ایجاد سرطان در پوشش رحم بیشتر است.
هایپرپلازی آندومتر (اندومتر)

سرطان، نوعی بیماری است که به علت رشد بی‌رویه سلول‌های بدن رخ می‌دهد. اگر سلول‌های دهانه رحم سرطانی شوند، به آن سرطان دهانه رحم می‌گویند. «دهانه رحم» به بخش پایینی رحم گفته می‌شود. سرطان دهانه رحم در صورت عدم تشخیص به موقع، می‌تواند به سایر نواحی بدن سرایت کند. بنابراین، آشنایی با علائم سرطان دهانه رحم برای همه بانوان ضروری است.

برای درک بهتر این سرطان، باید ابتدا با ساختار و عملکرد دهانه رحم آشنا شویم.

ساختار و عملکرد دهانه رحم چگونه است؟

دهانه رحم، بخش تونل‌مانند و عضلانی قسمت پایینی رحم است که رحم و واژن را به هم متصل می‌کند. این ناحیه «گردن رحم» نیز نامیده می‌شود. دهانه رحم اجازه می‌دهد تا مایعاتی مانند خون قاعدگی، از رحم به واژن انتقال پیدا کند. اسپرم نیز می‌تواند از طریق این تونل وارد رحم شود.

مرحله بندی سرطان دهانه رحم چگونه است ؟

هنگامی که بدن در حال تخمک گذاری است، دهانه رحم ماده مخاطی کشسان ترشح می‌کند. این نوع ماده مخاطی، رسیدن اسپرم به تخمک و در نتیجه، لقاح را آسان‌تر می‌کند. اما زمانی که بدن در حال تخمک گذاری نباشد، ماده مخاطی غلیظ‌تر می‌شود. این امر ورود اسپرم و میکروب‌ها را به رحم دشوارتر می‌کند.

نشانه سرطان دهانه رحم

دهانه رحم دارای دو قسمت اصلی «اِکتوسرویکس» و «اِندوسرویکس» است.

  1. اکتوسرویکس قسمت خارجی دهانه رحم است که در معاینات لگنی مشاهده می‌شود. اکتوسرویکس با سلول‌های نازک و مسطحی به نام سلول‌های سنگفرشی پوشیده شده است.
  2. اندوسرویکس قسمت داخلی دهانه رحم است و کانالی را می‌سازد که واژن را به رحم متصل می‌کند. اندوسرویکس با سلول‌های غده‌ای ستونی‌شکل پوشیده شده است که ماده مخاطی می‌سازند.

به ناحیه‌ای که در آن سلول‌های غده‌ای اندوسرویکس و سلول‌های سنگفرشی اکتوسرویکس به هم می رسند، «منطقه انتقالی» می‌گویند. در اکثر موارد، تغییرات سلولی غیرطبیعی و سرطان دهانه رحم از سلول‌های سنگفرشی این ناحیه شروع می‌شود.

انواع سرطان رحم

۲ نوع مهم سرطان رحم وجود دارد:

  • آدنوکارسینوم. این نوع ناشی از «غدد» موجود در رحم است، بیش از ۸۰ درصد سرطان­‌های رحم را تشکیل می­‌دهد و از سلول­‌هایی در آندومتر ایجاد می‌شود. معمولاً به این سرطان، سرطان آندومتر گفته می­‌شود. یک نوع شایع آدنوکارسینوم آندومتر، کارسینوم آندومتر نام دارد. درمان این نوع از سرطان بسته به درجه تومور، عمق نفوذ آن به درون رحم و مرحله یا وسعت این بیماری، متفاوت است (مراحل و درجات سرطان رحم). انواعی از آدنوکارسینوم رحمی که نادر هستند شامل کارسینوم سروز، کارسینوم سلول روشن و کارسینوسارکوم است. کارسینوسارکوم ترکیبی از آدنوکارسینوم و سارکوم است.
  • سارکوم. این نوع سرطان رحم، در بافت­های حمایتی غدد رحمی یا در میومتر که ماهیچه رحم است ایجاد می­‌شود. سارکوم، ۲ تا ۴ درصد سرطان­‌های رحمی را تشکیل می­‌دهد. انواع سارکوم آندومتر شامل لیومیوسارکوم، سارکوم استرومای آندومتر و سارکوم تمایزنیافته است.
انواع سرطان رحم

سرطان محدود به دهانه رحم متفاوت از سرطان رحم درمان می‌شود. بقیه این بخش، در مورد سرطان آندومتر (آدنوکارسینوم) است، که شایع‌تر اس

آیا علائم سرطان رحم در همه افراد یکسان است؟

خیر. افراد مختلف ممکن است علائم متفاوتی داشته باشند و صرف داشتن یا نداشتن یک علامت، نمی‌توان تشخیص را تایید یا رد کرد. به جز این، مواردی که در بالا ذکر شد عمدتا مربوط به سرطان رحم از نوع کارسینوم آندومتر است. نوع دیگری از سرطان رحم به نام سارکوم رحم وجود دارد که کمتر از ۱۰ درصد موارد را تشکیل می‌دهد.

علائم سارکوم رحم

علائم سارکوم رحم معمولا شامل موارد زیر است:

  • تکرر ادرار (دفعات زیاد ادرار کردن)
  • درد شکم
  • توده در واژن
  • احساس پری دائم

همانند کارسینوم آندومتر، این علائم و نشانه ها نیز ممکن است ناشی از علل دیگری باشند. در صورت مشاهده آن‌ها بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید.

علائم سرطان دهانه رحم در چه افرادی باید بیشتر جدی گرفته شود؟

تقریباً همه سرطان‌های دهانه رحم توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شوند؛ ویروسی شایع که می‌تواند با رابطه جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل شود. انواع مختلفی از HPV وجود دارد. برخی از انواع HPV تغییراتی در دهانه رحم ایجاد می‌کنند که ممکن است در طول زمان منجر به سرطان دهانه رحم شود. در حالی که انواع دیگر HPV، باعث ایجاد زگیل تناسلی یا زگیل پوستی می‌شوند.

HPV به قدری شایع است که اکثر افراد در دوره‌ای از زندگی خود، به آن مبتلا می‌شوند. این ویروس معمولاً علائمی ندارد. در اکثر بانوان، HPV خود به خود از بین می‌رود. اما اگر بدن نتواند ویروس را از بین ببرد، فرد ممکن است به مرور زمان به سرطان دهانه رحم مبتلا شود.

علاوه بر افراد مبتلا به HPV، افراد دیگری نیز در معرض سرطان دهانه رحم هستند. مثلاً ابتلا به HIV (ویروسی که باعث بیماری ایدز می‌شود) یا بیماری‌های دیگری که سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کنند، می‌تواند احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش دهد. سیگار کشیدن نیز می‌تواند باعث سرطان دهانه رحم شود.

بانوان ممکن است در هر سنی به سرطان دهانه رحم مبتلا شوند. اما معمولاً بانوان بین 30 تا ۴۵ سال که فعالیت جنسی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند. بروز سرطان دهانه رحم و علائم آن در افراد زیر 25 سال بسیار نادر است.

مشاوره سرطان رحم توسط دکتر فرازمند

شما برای دریافت مشاوره آنلاین سرطان رحم توسط دکتر فرازمند می‌توانید از لینک قرار داده شده در سایت استفاده کنید. دکتر برنا فرازمند، متخصص رادیوتراپی و انکولوژی، ضمن آشنایی با آخرین و بهترین درمان‌های سرطان در جهان و ایران، با در نظر گرفتن شرایط بیمار، مناسب‌ترین گزینه‌های درمانی را برای وی انتخاب و تجویز می‌کند.

توجه فرمایید در صورتی که قبلا تحت درمان سرطان رحم توسط پزشک دیگری قرار گرفته‌اید، شروع درمان تحت نظر دکتر فرازمند فقط با رضایت پزشک قبل و ارائه مدارک تشخیصی و درمانی (به طور کامل) امکان‌پذیر خواهد بود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

علائم و نشانه‌های ذکر شده می‌توانند نشاندهنده ابتلا به سرطان رحم باشند، اما سایر بیماری‌ها هم می‌توانند این علامت‌ها را ایجاد کنند. یافتن علت اصلی ایجاد کننده آن‌ها تا پیش از مراجعه به پزشک امکان‌پذیر نیست. بنابراین اگر نگرانید علائمتان ناشی از سرطان رحم باشد، لطفاً با پزشک خود صحبت کنید. پزشکتان از شما شرح حال می‌گیرد و شما را معاینه می‌کند و ممکن است آزمایش‌ها و تصویربرداری‌هایی درخواست کند. این اقدامات به تعیین علت علائم شما کمک می‌کند.

بیش‌تر بخوانید: هورمون درمانی سرطان رحم

نتیجه گیری

خونریزی غیر طبیعی از واژن شایع‌ترین علامت سرطان رحم است و در بیش از ۹۰ درصد بیماران دیده می‌شود. این خونریزی می‌تواند به صورت خون واضح، رگه‌های خون یا لکه بینی باشد. سایر علائم سرطان رحم در بالا لیست شده‌اند. در صورت داشتن این علائم بهتر است به پزشک خانواده یا متخصص زنان مراجعه کنید.

علائم سرطان رحم در زنان یائسه چیست؟

خونریزی واژینال یا لکه بینی در دوران یائسگی حتی به میزان کم
درد قسمت‌های تحتانی شکم یا انقباضات در ناحیه لگن، دقیقا زیر ناف
ترشحات رقیق سفید رنگ یا بی رنگ

profile
نویسنده :

دکتر بــرنا فــرازمـند

متخصص رادیوتراپی و انکولوژی

«تصمیم‌گیری آگاهانه» حق اساسی هر فرد است. ما در سایت drfarazmand.com با ارائه دقیق‌ترین و به‌روز‌ترین اطلاعات در مورد انواع سرطان و پاسخ به سوالات شما، کمک می‌کنیم بهترین انتخاب‌ها را داشته باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *