علائم سرطان سینه همیشه با یک توده بزرگ یا درد شدید آغاز نمی‌شوند. گاهی نخستین نشانه، تغییر کوچکی در ظاهر پوست، شکل نوک سینه، اندازه یکی از سینه‌ها یا بافت ناحیه زیر بغل است. بعضی از افراد نیز در مراحل اولیه هیچ علامت قابل مشاهده یا قابل لمسی ندارند و تغییرات مشکوک فقط هنگام تصویربرداری شناسایی می شوند.

وجود هر یک از این نشانه‌ها به تنهایی ابتلا به سرطان سینه را اثبات نمی کند. کیست، عفونت، تغییرات هورمونی، بارداری، شیردهی و بعضی بیماری‌های خوش خیم پستان نیز می توانند علائم مشابهی ایجاد کنند. آنچه اهمیت دارد، توجه به تغییرات تازه، یک طرفه، ماندگار یا رو به پیشرفت و مراجعه برای بررسی پزشکی آنهاست.

علائم سرطان سینه چیست؟

نشانه‌های سرطان پستان در افراد مختلف یکسان نیستند؛ با این حال، مهم ترین تغییرات هشداردهنده عبارت اند از:

• ایجاد توده یا سفتی جدید در سینه
• لمس توده، برجستگی یا تورم در زیر بغل
• ضخیم شدن بخشی از بافت پستان
• تغییر جدید در اندازه یا شکل یکی از سینه‌ها
• تورم تمام یا بخشی از سینه
• فرورفتگی، چروکیدگی یا پوست پرتقالی شدن سطح سینه
• قرمزی، گرمی یا تیره شدن غیرعادی پوست
• پوسته پوسته شدن، زخم یا خارش مداوم نوک سینه
• فرو رفتن ناگهانی نوک سینه به داخل
• ترشح خودبه خودی از نوک سینه، به ویژه ترشح خونی یا شفاف
• درد موضعی و مداوم در سینه یا زیر بغل
• بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل یا اطراف استخوان ترقوه

این علائم ممکن است به تنهایی یا همراه با یکدیگر ظاهر شوند. همچنین نداشتن درد، دلیل بی خطر بودن توده یا تغییر ایجادشده نیست.

تغییر مشاهده شده	چه زمانی اهمیت بیشتری دارد؟
توده در سینه	زمانی که جدید، یک طرفه، ماندگار یا در حال بزرگ شدن باشد
توده زیر بغل	زمانی که بدون علت مشخص ایجاد شده یا پس از مدتی برطرف نشود
ترشح نوک سینه	اگر خودبه خودی، یک طرفه، خونی یا شفاف باشد
تغییر پوست سینه	در صورت فرورفتگی، پوست پرتقالی، قرمزی گسترده یا ضخیم شدن
تغییر نوک سینه	اگر به تازگی فرورفته، زخم شده یا شکل آن تغییر کرده باشد
درد سینه	زمانی که موضعی، مداوم و مستقل از چرخه قاعدگی باشد
تغییر اندازه سینه	اگر ناگهانی، یک طرفه یا همراه با تورم و تغییرات پوستی باشد

اولین علائم سرطان سینه چگونه ظاهر می شوند؟

برای سرطان سینه نمی توان یک علامت مشخص را به عنوان اولین نشانه در همه افراد معرفی کرد. توده جدید در پستان یا زیر بغل یکی از شایع ترین علائمی است که فرد متوجه آن می شود، اما سرطان پستان ممکن است بدون توده قابل لمس نیز ایجاد شود.

در برخی افراد، نخستین تغییر به صورت کشیدگی پوست، فرورفتن نوک سینه، ضخیم شدن بافت یا ترشح غیرعادی ظاهر می شود. در برخی دیگر، قرمزی و تورم سریع سینه اولین نشانه قابل مشاهده است. بعضی تومورها نیز آن قدر کوچک هستند که نه دیده می شوند و نه با لمس قابل تشخیص اند.

بنابراین، برای شناخت علائم اولیه سرطان سینه نباید فقط به دنبال توده بود. هر تفاوت تازه میان دو سینه یا هر تغییری که با حالت معمول بدن فرد متفاوت است، ارزش بررسی دارد.

توده سرطان سینه چه ویژگی‌هایی دارد؟

توده مشکوک ممکن است در داخل سینه، نزدیک نوک سینه، قسمت بالایی پستان یا ناحیه زیر بغل احساس شود. بعضی توده‌های بدخیم سفت، نامنظم و نسبت به بافت اطراف کم تحرک هستند، اما نمی توان تنها با لمس، خوش خیم یا بدخیم بودن توده را مشخص کرد.

برخلاف تصور رایج، توده سرطانی همیشه بدون درد، کاملا سفت یا ثابت نیست. بعضی توده‌ها می توانند نرم تر، گردتر یا حساس باشند. از طرف دیگر، بسیاری از توده‌های بدون درد نیز خوش خیم هستند. به همین دلیل ویژگی‌های ظاهری یا لمسی فقط می توانند میزان شک را افزایش دهند و جای بررسی پزشکی را نمی گیرند.

به این موارد توجه کنید:

• توده ای که قبلا وجود نداشته است
• بخشی از سینه که نسبت به اطراف سفت تر احساس می شود
• ضخیم شدن بافت بدون وجود یک برجستگی مشخص
• توده ای که بعد از پایان دوره قاعدگی باقی می ماند
• برجستگی که به تدریج بزرگ تر می شود
• توده همراه با فرورفتگی پوست یا تغییر نوک سینه
• تورم یا گره قابل لمس در زیر بغل

بسیاری از توده‌های پستانی ناشی از مشکلات غیرسرطانی هستند. برای مثال، کیست سینه در زنان می تواند به صورت برجستگی، درد یا احساس سنگینی ظاهر شود؛ اما تشخیص نوع توده فقط براساس لمس امکان پذیر نیست.

تغییرات پوستی در سرطان سینه چگونه است؟

گاهی نشانه‌های سرطان پستان ابتدا روی پوست دیده می شوند. کشیده شدن بافت‌های زیرین یا اختلال در جریان لنف می تواند ظاهر سطح سینه را تغییر دهد. این تغییرات ممکن است محدود به یک قسمت کوچک باشند یا بخش گسترده ای از پستان را درگیر کنند.

مهم ترین تغییرات پوستی در سرطان سینه شامل موارد زیر هستند:

فرورفتگی یا چروکیدگی پوست

ایجاد یک گودی تازه یا کشیده شدن بخشی از پوست به داخل می تواند از علائم سرطان سینه باشد. گاهی این فرورفتگی فقط هنگام بالا بردن دست‌ها، حرکت دادن سینه یا منقبض کردن عضلات قفسه سینه دیده می شود.

پوست پرتقالی شدن سینه

در این حالت سطح پوست دارای برجستگی‌ها و فرورفتگی‌های ریز می شود و ظاهری شبیه پوست پرتقال پیدا می کند. پوست پرتقالی، به ویژه اگر همراه با تورم، گرمی یا قرمزی باشد، باید سریع بررسی شود.

قرمزی و گرمی غیرعادی

قرمزی سینه بیشتر اوقات با عفونت یا التهاب ارتباط دارد، به خصوص در دوران شیردهی؛ اما قرمزی گسترده و یک طرفه که همراه با تورم یا افزایش سریع اندازه سینه ایجاد شده، می تواند نشانه نوع التهابی سرطان پستان باشد.

پوسته پوسته شدن یا زخم نوک سینه

پوسته ریزی، خارش، سوزش یا زخمی که فقط روی یک نوک سینه ایجاد شده و به درمان‌های معمول پاسخ نمی دهد، نیازمند بررسی است. این تغییر ممکن است ظاهری شبیه حساسیت پوستی یا اگزما داشته باشد.

تغییرات نوک سینه در سرطان؛ از فرورفتگی تا ترشح غیرطبیعی

ظاهر نوک سینه در افراد مختلف متفاوت است و بعضی افراد از سال‌ها قبل نوک سینه صاف یا فرورفته دارند. آنچه باید جدی گرفته شود، تغییر تازه در شکل یا جهت نوک سینه است.

علائم هشداردهنده این ناحیه عبارت اند از:

• فرورفتن ناگهانی نوک یکی از سینه‌ها
• انحراف یا کشیده شدن نوک سینه به یک سمت
• زخم یا ترک ماندگار بدون علت مشخص
• پوسته ریزی یا قرمزی یک طرفه
• خارش و سوزش مداوم همراه با تغییر ظاهری
• خروج ترشح بدون فشار دادن سینه
• ترشح خونی یا شفاف از یک مجرا

ترشح شیری در دوران بارداری و شیردهی معمولا طبیعی است. بعضی داروها، تغییرات هورمونی و بیماری‌های خوش خیم مجاری پستان نیز می توانند باعث ترشح شوند. با این حال، ترشح خودبه خودی و یک طرفه، به ویژه اگر خونی باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.

آیا درد سینه از علائم سرطان سینه است؟

درد سینه بسیار شایع است و در بیشتر موارد به سرطان ارتباطی ندارد. نوسانات هورمونی، نزدیک شدن به قاعدگی، کیست، عفونت، داروها، کشیدگی عضلات قفسه سینه و حتی استفاده از لباس نامناسب می توانند باعث درد شوند.

دردهای هورمونی معمولا هر دو سینه را درگیر می کنند، حالت سنگینی یا حساسیت دارند و شدت آنها با چرخه قاعدگی تغییر می کند. در مقابل، درد موضعی که فقط در یک نقطه احساس می شود، برای مدت طولانی باقی می ماند یا با توده، تغییر پوست و ترشح همراه است، باید ارزیابی شود.

نبود درد نیز نمی تواند سرطان را رد کند. بسیاری از توده‌های بدخیم در مراحل اولیه درد ندارند. بنابراین تصمیم برای مراجعه نباید فقط براساس دردناک یا بدون درد بودن تغییر ایجادشده باشد.

علائم سرطان سینه بدون توده

یکی از نکات مهم این است که سرطان پستان همیشه توده قابل لمس ایجاد نمی کند. بعضی افراد هیچ برجستگی مشخصی احساس نمی کنند و فقط یکی از تغییرات زیر را می بینند:

• افزایش سریع اندازه یکی از سینه‌ها
• احساس سنگینی یا سفتی منتشر در پستان
• قرمزی و تورم گسترده
• پوست پرتقالی
• فرورفتگی پوست
• تغییر شکل یا جهت نوک سینه
• ترشح غیرعادی
• بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل
• ضخیم شدن بخشی از بافت بدون توده مشخص

سرطان التهابی پستان یکی از مواردی است که ممکن است بدون توده قابل لمس ظاهر شود. در این نوع، قرمزی، تورم، گرمی، سنگینی و تغییر بافت پوست معمولا طی مدت نسبتا کوتاهی ایجاد می شوند. چنین علائمی ممکن است با عفونت اشتباه گرفته شوند؛ به همین دلیل اگر قرمزی و تورم یک طرفه با درمان تجویزشده بهبود پیدا نکند، ارزیابی مجدد ضروری است.

تفاوت تغییرات خوش خیم و علائم مشکوک چیست؟

هیچ جدول یا فهرستی نمی تواند جای تشخیص پزشکی را بگیرد؛ زیرا بیماری‌های خوش خیم و بدخیم گاهی ظاهر مشابهی دارند. با این حال، نوع تغییر و نحوه پیشرفت آن می تواند در تصمیم گیری برای مراجعه کمک کننده باشد.

تغییرات بیشتر مرتبط با مشکلات خوش خیم	تغییرات نیازمند بررسی بیشتر
درد دوطرفه مرتبط با قاعدگی	درد موضعی و ماندگار در یک سینه
حساسیت متغیر در طول ماه	تغییر تازه ای که برطرف نمی شود
برجستگی‌هایی که با چرخه قاعدگی تغییر می کنند	توده جدید یا در حال بزرگ شدن
قرمزی با علت مشخص که به درمان پاسخ می دهد	قرمزی گسترده و یک طرفه همراه با تورم
فرورفتگی قدیمی و بدون تغییر نوک سینه	فرورفتن ناگهانی نوک سینه
ترشح شیری در بارداری یا شیردهی	ترشح خونی، شفاف، خودبه خودی یا یک طرفه
تفاوت قدیمی و ثابت در اندازه دو سینه	تغییر جدید در اندازه یا شکل یک سینه

حتی اگر یک تغییر بیشتر شبیه شرایط خوش خیم باشد، ماندگار شدن یا پیشرفت آن نیاز به بررسی دارد. همچنین نرم یا متحرک بودن توده به تنهایی برای اطمینان از خوش خیم بودن آن کافی نیست.

علائم سرطان سینه در زیر بغل

بافت پستان تا نزدیکی زیر بغل امتداد دارد و غدد لنفاوی این ناحیه نیز می توانند در برخی بیماری‌های پستان درگیر شوند. گاهی فرد پیش از پیدا کردن توده در سینه، برجستگی یا سفتی زیر بغل را احساس می کند.

تورم غدد لنفاوی دلایل متعددی مانند عفونت، التهاب پوست، واکسیناسیون یا بیماری‌های دیگر دارد. با این حال، توده زیر بغل در شرایط زیر نیازمند ارزیابی است:

• بدون علت مشخص ایجاد شده باشد
• فقط در یک سمت لمس شود
• به تدریج بزرگ تر شود
• سفت یا نسبت به بافت اطراف کم تحرک باشد
• پس از برطرف شدن عفونت همچنان باقی بماند
• همراه با توده یا تغییرات ظاهری سینه باشد
• در ناحیه بالای استخوان ترقوه نیز تورم وجود داشته باشد

چه زمانی باید برای علائم سرطان سینه به پزشک مراجعه کنیم؟

برای مراجعه لازم نیست منتظر درد شدید، بزرگ شدن توده یا ظاهر شدن چند علامت هم زمان بمانید. هر تغییر جدید و غیرمعمول در پستان یا زیر بغل باید بررسی شود، به ویژه اگر یک طرفه، ماندگار یا رو به پیشرفت باشد.

در موارد زیر بهتر است ارزیابی پزشکی به تعویق نیفتد:

• لمس هر توده جدید در سینه یا زیر بغل
• مشاهده ترشح خونی یا شفاف از نوک سینه
• فرورفتن ناگهانی نوک سینه
• ایجاد گودی، چروکیدگی یا پوست پرتقالی
• قرمزی و تورم سریع یک سینه
• افزایش ناگهانی اندازه سینه همراه با احساس گرمی یا سنگینی
• وجود زخم یا پوسته ریزی مداوم روی نوک سینه
• باقی ماندن تغییرات پس از پایان دوره قاعدگی
• بهبود نیافتن علائمی که ابتدا به عفونت نسبت داده شده اند
• وجود سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان پستان همراه با یک تغییر تازه

اگرچه بسیاری از این نشانه‌ها علت خوش خیم دارند، بررسی زودتر می تواند علت را مشخص کند و از تاخیر در تشخیص جلوگیری کند.

در صورت مشاهده تغییر در سینه چه کار کنیم؟

در مرحله اول، زمان شروع علامت، محل دقیق آن و تغییراتی را که در طول روزها ایجاد می شود یادداشت کنید. اگر تغییر پوستی یا ظاهری وجود دارد، می توانید در نور ثابت از آن عکس بگیرید تا روند تغییر برای پزشک مشخص باشد. از فشار دادن مکرر توده یا نوک سینه خودداری کنید؛ زیرا این کار می تواند باعث تحریک بافت یا بیشتر شدن ترشح شود.

آشنایی با ظاهر و قوام طبیعی پستان‌ها کمک می کند تغییرات تازه زودتر دیده شوند. خودآزمایی سرطان سینه در منزل به معنای تشخیص قطعی بیماری نیست و نباید جای معاینه پزشکی یا تصویربرداری را بگیرد.

در جلسه مراجعه، پزشک درباره زمان شروع علائم، تغییر آنها، سابقه بیماری‌های پستان، داروهای مصرفی، چرخه قاعدگی و سابقه خانوادگی سوال می کند. سپس پستان‌ها، نوک سینه، زیر بغل و اطراف ترقوه را معاینه خواهد کرد.

علائم سرطان سینه در سنین و شرایط مختلف

زنان جوان

در زنان جوان، درصد زیادی از توده‌های پستانی خوش خیم هستند؛ اما سن پایین به تنهایی دلیل نادیده گرفتن یک توده یا تغییر ماندگار نیست. هر برجستگی جدید، تغییر یک طرفه پوست یا ترشح غیرطبیعی باید متناسب با سن و شرایط فرد بررسی شود.

دوران بارداری و شیردهی

در این دوران، افزایش حجم، حساسیت و ناهموار شدن بافت پستان طبیعی است. گرفتگی مجاری شیر و عفونت نیز می توانند توده، درد، قرمزی و گرمی ایجاد کنند. توده ای که پس از تخلیه شیر از بین نمی رود، قرمزی مقاوم به درمان، ترشح خونی یا تغییر پوست و نوک سینه نباید صرفا به شیردهی نسبت داده شود.

بعد از یائسگی

هر توده یا تغییر تازه در پستان پس از یائسگی اهمیت بیشتری دارد. ترشح جدید از نوک سینه، فرورفتگی پوست، تغییر شکل پستان یا برجستگی زیر بغل در این دوره باید ارزیابی شود.

مردان

سرطان پستان در مردان نادر است، اما امکان بروز آن وجود دارد. توده سفت در پشت یا اطراف نوک سینه، تغییر شکل نوک سینه، زخم پوستی، ترشح و برجستگی زیر بغل از نشانه‌های مهم هستند. جزئیات مربوط به علائم سرطان سینه در مردان به صورت جداگانه قابل بررسی است.

علائم پیشرفته سرطان سینه کدام اند؟

اگر بیماری از پستان و غدد لنفاوی مجاور به قسمت‌های دیگر بدن گسترش پیدا کند، علائم به محل درگیری بستگی خواهند داشت. برای مثال، درد مداوم استخوان، شکستگی بدون ضربه شدید، تنگی نفس جدید، سرفه ماندگار، سردرد غیرمعمول، اختلال بینایی، ضعف اندام‌ها، زردی پوست یا کاهش وزن بدون علت ممکن است نیازمند بررسی باشند.

این علائم اختصاصی سرطان نیستند و بیماری‌های متعدد دیگری می توانند آنها را ایجاد کنند. همچنین مشاهده آنها به معنی گسترش قطعی بیماری نیست. اطلاعات کامل درباره نشانه‌ها و وضعیت سرطان پستان متاستاتیک در صفحه اختصاصی آن توضیح داده شده است.

علائم سرطان سینه چگونه بررسی می شوند؟

وجود علامت به معنی تایید سرطان نیست. تشخیص سرطان سینه معمولا با گرفتن شرح حال و معاینه آغاز می شود. براساس سن، نوع علامت و نتیجه معاینه، پزشک ممکن است سونوگرافی، ماموگرافی یا تصویربرداری‌های دیگر را درخواست کند.

در صورت مشاهده ناحیه مشکوک، ممکن است نمونه ای از بافت برای بررسی آزمایشگاهی برداشته شود. آزمایش خون، لمس توده یا مشاهده عکس سینه به تنهایی نمی تواند ابتلا به سرطان پستان را تایید یا رد کند.

تفاوت بررسی علائم با غربالگری سرطان سینه

بررسی تشخیصی زمانی انجام می شود که فرد علامتی مانند توده، ترشح، تغییر پوست یا درد موضعی دارد. در این شرایط، نوع تصویربرداری براساس علامت و نظر پزشک انتخاب می شود. ماموگرافی یکی از روش‌های مهم تصویربرداری پستان است، اما ممکن است در کنار آن به سونوگرافی یا بررسی‌های تکمیلی نیز نیاز باشد.

در مقابل، غربالگری سرطان سینه برای افرادی انجام می شود که علامت مشخصی ندارند. داشتن نتیجه طبیعی در غربالگری قبلی، دلیل نادیده گرفتن یک تغییر جدید نیست. اگر پس از ماموگرافی طبیعی، توده یا علامت تازه ای ایجاد شود، باید موضوع به پزشک اطلاع داده شود.

جمع بندی

علائم سرطان سینه فقط به وجود توده محدود نمی شوند. تغییر شکل یا اندازه یک سینه، فرورفتگی و پوست پرتقالی، قرمزی و تورم، تغییر ناگهانی نوک سینه، ترشح خونی و برجستگی زیر بغل نیز می توانند از نشانه‌های هشداردهنده باشند. بعضی سرطان‌های پستان در مراحل اولیه هیچ علامت قابل لمسی ندارند و بعضی دیگر بدون ایجاد توده ظاهر می شوند.

بیشتر تغییرات پستان سرطانی نیستند، اما تشخیص علت آنها در خانه امکان پذیر نیست. هر تغییر تازه، یک طرفه، ماندگار یا رو به پیشرفت باید توسط پزشک بررسی شود؛ حتی اگر درد نداشته باشد یا نتیجه غربالگری قبلی طبیعی بوده باشد.

سوالات متداول

شایع ترین علامت سرطان سینه چیست؟

توده یا ضخیم شدن جدید در سینه یا زیر بغل یکی از شایع ترین نشانه هاست. با این حال، بعضی افراد بدون وجود توده قابل لمس دچار تغییرات پوستی، ترشح یا تغییر نوک سینه می شوند.

آیا هر توده ای در سینه نشانه سرطان است؟

خیر. بیشتر توده‌های پستانی به دلایل خوش خیم مانند کیست یا تغییرات هورمونی ایجاد می شوند؛ اما نوع توده را نمی توان فقط با لمس مشخص کرد و هر توده جدید باید بررسی شود.

آیا سرطان سینه در مراحل اولیه درد دارد؟

ممکن است درد وجود داشته باشد، اما بسیاری از سرطان‌های پستان در مراحل اولیه بدون درد هستند. نبود درد نباید باعث نادیده گرفتن توده یا تغییر ظاهری شود.

آیا خارش سینه نشانه سرطان است؟

خارش به تنهایی بیشتر با خشکی پوست، حساسیت یا بیماری‌های پوستی ارتباط دارد. خارش یک طرفه و مداوم همراه با پوسته ریزی، زخم نوک سینه، قرمزی، تورم یا تغییر شکل پستان نیاز به بررسی دارد.

آیا ترشح از نوک سینه خطرناک است؟

همه ترشحات خطرناک نیستند. ترشح خودبه خودی، یک طرفه، خونی یا شفاف اهمیت بیشتری دارد، به ویژه اگر همراه با توده یا تغییر نوک سینه باشد.

آیا نتیجه طبیعی ماموگرافی، سرطان سینه را کاملا رد می کند؟

خیر. هیچ روش غربالگری همه موارد سرطان پستان را شناسایی نمی کند. اگر با وجود نتیجه طبیعی ماموگرافی، توده یا تغییر جدیدی مشاهده شود، بررسی تشخیصی لازم است.

آیا سرطان سینه می تواند بدون هیچ علامتی ایجاد شود؟

بله. بعضی سرطان‌های پستان در مراحل اولیه هیچ نشانه قابل مشاهده یا قابل لمسی ندارند و در تصویربرداری‌های دوره ای شناسایی می شوند.

آیا عدم تقارن سینه‌ها نشانه سرطان است؟

تفاوت قدیمی و ثابت میان دو سینه معمولا طبیعی است. تغییر جدید و یک طرفه در اندازه، شکل یا موقعیت یکی از سینه‌ها، به خصوص اگر همراه با توده یا تغییر پوستی باشد، باید بررسی شود.

نویسنده :

دکتر بــرنا فــرازمـند

متخصص رادیوتراپی و انکولوژی

«تصمیم‌گیری آگاهانه» حق اساسی هر فرد است. ما در سایت drfarazmand.com با ارائه دقیق‌ترین و به‌روز‌ترین اطلاعات در مورد انواع سرطان و پاسخ به سوالات شما، کمک می‌کنیم بهترین انتخاب‌ها را داشته باشید