آزمایش PSA یک آزمایش خون است که مقدار پروتئین تولیدشده توسط سلول‌های پروستات را اندازه‌گیری می‌کند. پزشک از نتیجه این آزمایش برای بررسی وضعیت پروستات، غربالگری سرطان در افراد واجد شرایط و پیگیری پاسخ به درمان استفاده می‌کند. بالا بودن PSA لزوماً به معنای سرطان نیست؛ همان‌طور که پایین بودن آن نیز سرطان پروستات را به‌طور کامل رد نمی‌کند.

اگر در جواب آزمایش شما عددی بالاتر از محدوده مرجع ثبت شده، نتیجه را باید در کنار سن، علائم، داروهای مصرفی، سابقه خانوادگی و آزمایش‌های قبلی بررسی کرد. برای فهم بهتر برگه آزمایش، ابتدا باید تفاوت PSA کل و آزاد، محدوده‌های رایج و عوامل مؤثر بر نتیجه را بشناسید.

آزمایش PSA چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد؟

PSA یا «آنتی‌ژن اختصاصی پروستات»، پروتئینی است که سلول‌های طبیعی و سرطانی پروستات تولید می‌کنند. بخش عمده این پروتئین در مایع منی وجود دارد و مقدار کمی از آن وارد خون می‌شود. افزایش مقدار آن می‌تواند پزشک را به بررسی بیشتر پروستات هدایت کند، اما علت افزایش را به‌تنهایی مشخص نمی‌کند.

آزمایش پروستات PSA معمولاً با سه هدف درخواست می‌شود:

• غربالگری: بررسی احتمال سرطان در فردی که علامتی ندارد، پس از ارزیابی فواید و محدودیت‌های آزمایش.
• بررسی علائم: کمک به ارزیابی مشکلاتی مانند تغییر جریان ادرار، تکرر ادرار یا سایر یافته‌های مشکوک.
• پیگیری بیماری و درمان: بررسی روند بیماری در فرد مبتلا به سرطان پروستات یا ارزیابی نتیجه درمان.

آزمایش PSA با معاینه پروستات، آزمایش ادرار و نمونه‌برداری تفاوت دارد. هرکدام اطلاعات متفاوتی فراهم می‌کنند و ممکن است بسته به شرایط بیمار، در کنار یکدیگر استفاده شوند.

آزمایش PSA یکی از ابزارهای بررسی وضعیت پروستات است، اما برای تشخیص قطعی سرطان به تنهایی کافی نیست و ممکن است پزشک در کنار آن از روش‌های دیگری نیز استفاده کند. آشنایی با راه‌های تشخیص سرطان پروستات به درک بهتر روند بررسی کمک می‌کند.

آزمایش پروستات چگونه انجام می‌شود؟

برای انجام آزمایش PSA، مقدار کمی خون از سیاهرگ بازو گرفته می‌شود. نمونه‌گیری معمولاً چند دقیقه طول می‌کشد و مانند دیگر آزمایش‌های خون، ممکن است با درد مختصر سوزن یا کبودی خفیف محل خون‌گیری همراه باشد.

برای خود آزمایش PSA نیازی به نمونه ادرار، نمونه مایع منی یا معاینه مقعدی نیست. البته پزشک ممکن است برای بررسی کامل‌تر، این ارزیابی‌ها را جداگانه درخواست کند. زمان آماده شدن جواب نیز به آزمایشگاه بستگی دارد.

چگونه جواب آزمایش PSA را بخوانیم؟

پیش از مقایسه عدد آزمایش با جدول‌های اینترنتی، این موارد را در برگه خود بررسی کنید:

عنوان روی برگه	مفهوم
PSA یا Total PSA	مقدار کل PSA در خون
Free PSA	مقدار PSA آزاد
Free/Total PSA یا نسبت آزاد به کل	سهم PSA آزاد از PSA کل
ng/mL	واحد رایج اندازه‌گیری؛ نانوگرم در میلی‌لیتر
Reference Range	محدوده مرجع اعلام‌شده توسط آزمایشگاه
علامت H یا ستاره کنار نتیجه	معمولاً نشان‌دهنده خروج نتیجه از محدوده مرجع آزمایشگاه است

علامت‌دار بودن یک نتیجه، به‌تنهایی تشخیص بیماری نیست. همچنین عدد PSA آزاد را نباید با جدول مربوط به PSA کل مقایسه کرد. اگر قبلاً جراحی یا درمان سرطان پروستات داشته‌اید، تفسیر نتیجه شما به معیارهای اختصاصی همان شرایط نیاز دارد.

مقدار نرمال PSA چقدر است؟

برای PSA یک مرز قطعی و یکسان وجود ندارد که در تمام افراد، سلامت را از سرطان جدا کند. عدد ۴ نانوگرم در میلی‌لیتر یکی از آستانه‌های رایج برای بررسی بیشتر است، اما در بعضی افراد، نتایج پایین‌تر نیز نیاز به پیگیری دارند.

جدول زیر فقط یک راهنمای اولیه برای PSA کل در افرادی است که پروستات آن‌ها برداشته نشده و تحت پیگیری پس از درمان سرطان نیستند:

مقدار PSA کل	تفسیر اولیه
کمتر از ۴	معمولاً پایین‌تر از آستانه رایج بررسی است، اما سرطان را به‌طور کامل رد نمی‌کند.
بین ۴ تا ۱۰	اغلب محدوده مرزی نامیده می‌شود؛ علت‌های خوش‌خیم و بدخیم هر دو ممکن هستند.
بیشتر از ۱۰	احتمال وجود سرطان بیشتر می‌شود و بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ با این حال، نتیجه قطعی نیست.

پزشک فقط به عدد فعلی توجه نمی‌کند. برای مثال، نتیجه یک فرد دارای سابقه خانوادگی قوی سرطان پروستات، ممکن است با فردی بدون این سابقه به شکل متفاوتی ارزیابی شود.

مقدار نرمال PSA بر اساس سن

با افزایش سن و تغییر اندازه پروستات، مقدار PSA نیز ممکن است افزایش پیدا کند. به همین دلیل، در بعضی ارزیابی‌ها از آستانه‌های وابسته به سن کمک گرفته می‌شود:

سن	آستانه پیشنهادی در برخی مطالعات؛ نانوگرم در میلی‌لیتر
۴۰ تا ۴۹ سال	۲٫۵
۵۰ تا ۵۹ سال	۳٫۵
۶۰ تا ۶۹ سال	۴٫۵
۷۰ تا ۷۹ سال	۶٫۵

این جدول، محدوده قطعی سلامت برای همه افراد نیست. پایین‌تر بودن نتیجه از عدد جدول، به معنای بی‌نیازی از بررسی علائم یا یافته‌های غیرطبیعی نیست؛ بالاتر بودن آن هم سرطان را اثبات نمی‌کند.

همچنین وجود ردیف سنین بالا در جدول، به معنای ضرورت آزمایش برای تمام افراد آن گروه نیست. تصمیم به غربالگری در سالمندان باید با توجه به سلامت عمومی، بیماری‌های همراه و فایده احتمالی بررسی گرفته شود.

مقدار خطرناک PSA چند است؟

اصطلاح «مقدار خطرناک PSA» می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا هیچ عددی از PSA به تنهایی شدت بیماری را مشخص نمی‌کند و در صورت تایید سرطان، عوامل دیگری مانند نوع سلول‌ها و مرحله سرطان پروستات در تعیین مسیر درمان اهمیت دارند. هرچه PSA بالاتر باشد، معمولاً بررسی علت آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اما عفونت و التهاب هم می‌توانند افزایش قابل‌توجهی ایجاد کنند.

برای مثال، PSA برابر ۶ به معنای تشخیص سرطان نیست و باید با توجه به سن، شرایط آزمایش و سایر یافته‌ها تفسیر شود. در مقابل، نتیجه زیر ۴ نیز نباید باعث نادیده گرفتن علائم یا معاینه غیرطبیعی شود.

اگر نتیجه بالاتر از محدوده مورد انتظار است، آن را به پزشک نشان دهید. زمان مراجعه و نوع بررسی بعدی را نباید فقط بر اساس یک جدول یا تجربه فرد دیگری تعیین کرد.

مهمتر از عدد فعلی PSA، روند تغییرات آن در طی زمان است. مثلا اگر سال گذشته PSA کمتر از یک داشته‌اید و الآن PSA شما ۳ است، با اینکه هنوز کمتر از ۴ است، نیاز به بررسی بیشتر دارد. اما اگر چند سال است PSA شما ۵ است و تغییری نمی‌کند، احتمالا ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات است.

تفاوت PSA کل و PSA آزاد چیست؟

PSA در خون به دو شکل وجود دارد: بخشی به پروتئین‌های خون متصل است و بخشی به‌صورت آزاد گردش می‌کند.

PSA کل یا Total PSA مجموع این دو بخش است. PSA آزاد یا Free PSA فقط بخش غیرمتصل را اندازه می‌گیرد. در بعضی شرایط، پزشک نسبت PSA آزاد به کل را برای ارزیابی بهتر احتمال سرطان بررسی می‌کند.

این نسبت به‌ویژه زمانی کاربرد دارد که PSA کل در محدوده مرزی، مانند ۴ تا ۱۰، قرار گرفته باشد. تفسیر PSA آزاد به‌تنهایی معمولاً اطلاعات کافی نمی‌دهد و باید مقدار کل نیز مشخص باشد.

نسبت PSA آزاد به کل چگونه محاسبه می‌شود؟

فرمول محاسبه به این صورت است:

درصد PSA آزاد = مقدار PSA آزاد ÷ مقدار PSA کل × ۱۰۰

برای مثال، اگر PSA کل برابر ۶ و PSA آزاد برابر ۱٫۲ باشد، نسبت آزاد به کل برابر ۲۰ درصد است. نسبت ۰٫۲۰ روی برگه نیز معادل ۲۰ درصد است. هنگام محاسبه، باید واحد اندازه‌گیری دو عدد یکسان باشد.

درصد PSA آزاد	برداشت کلی در شرایط مناسب استفاده از این شاخص
۱۰ درصد یا کمتر	می‌تواند نگرانی بیشتری ایجاد کند و در تصمیم برای بررسی تکمیلی مؤثر باشد.
بیشتر از ۱۰ تا ۲۵ درصد	همراه با سایر عوامل خطر و یافته‌های بالینی بررسی می‌شود.
بیشتر از ۲۵ درصد	معمولاً با احتمال کمتر سرطان نسبت به درصدهای پایین‌تر همراه است، اما آن را رد نمی‌کند.

نسبت ۲۰ درصد به معنای احتمال ۲۰ درصدی سرطان نیست. این عدد فقط سهم PSA آزاد از کل PSA را نشان می‌دهد و نتیجه آن باید در زمینه بالینی مناسب تفسیر شود.

دقت کنید برخلاف بسیاری از آزمایش‌های دیگر، نسبت PSA آزاد به کل، هرچقدر کمتر باشد نگران‌کننده‌تر است و هرچقدر بیشتر باشد احتمال خطر کمتر است.

علت بالا بودن PSA چیست؟

سرطان تنها علت افزایش PSA نیست. مهم‌ترین علت‌ها و عوامل مؤثر عبارت‌اند از:

• بزرگی خوش‌خیم پروستات: افزایش حجم بافت پروستات می‌تواند مقدار PSA را بالا ببرد.
• التهاب یا عفونت پروستات: ممکن است باعث افزایش موقتی یا قابل‌توجه نتیجه شود.
• عفونت ادراری: می‌تواند تفسیر آزمایش را دشوار کند.
• احتباس ادرار: ناتوانی در تخلیه مناسب مثانه ممکن است بر نتیجه اثر بگذارد.
• انزال نزدیک به زمان آزمایش: در بعضی افراد افزایش موقت ایجاد می‌کند.
• دوچرخه‌سواری و فعالیت بدنی شدید: ممکن است نتیجه را به‌طور موقت تغییر دهند.
• نمونه‌برداری یا برخی اقدامات پزشکی اخیر: باید هنگام تعیین زمان آزمایش در نظر گرفته شوند.
• سرطان پروستات: یکی از علت‌هایی است که پزشک متناسب با شرایط فرد بررسی می‌کند.

وجود یک علت خوش‌خیم احتمالی، به‌تنهایی برای کنار گذاشتن بررسی کافی نیست. پزشک مشخص می‌کند آیا ابتدا باید عامل مداخله‌گر برطرف و آزمایش تکرار شود یا ارزیابی بیشتری لازم است.

آیا بالا بودن PSA علامت دارد؟

خود PSA بالا معمولاً علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند؛ علائم احتمالی مربوط به بیماری زمینه‌ای هستند. بعضی افراد با وجود نتیجه بالا، هیچ شکایت ادراری ندارند.

تکرر ادرار، بیدار شدن مکرر شبانه برای ادرار، ضعیف شدن جریان ادرار، سوزش یا وجود خون در ادرار می‌توانند نیازمند بررسی باشند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی سرطان را اثبات نمی‌کنند. بیماری‌های خوش‌خیم نیز ممکن است چنین علائمی ایجاد کنند.

از طرف دیگر، نبود علامت، دلیل کافی برای نادیده گرفتن نتیجه غیرطبیعی نیست. بررسی نتیجه آزمایش و بررسی علائم باید در کنار هم انجام شوند.

شرایط آزمایش PSA؛ آیا باید ناشتا باشیم؟

برای آزمایش PSA به‌تنهایی معمولاً ناشتایی لازم نیست. اگر در همان نوبت آزمایش‌های دیگری دارید، دستور آزمایشگاه درباره آن‌ها را رعایت کنید.

برای کاهش عوامل مداخله‌گر، به نکات زیر توجه داشته باشید:

شرایط پیش از آزمایش	اقدام مناسب
انزال	در ۴۸ ساعت قبل از نمونه‌گیری از انزال خودداری کنید.
دوچرخه‌سواری یا ورزش شدید	طی ۴۸ ساعت قبل از آزمایش انجام نشود.
عفونت ادراری یا التهاب فعال	پیش از نمونه‌گیری به پزشک اطلاع دهید؛ ممکن است آزمایش به تعویق بیفتد.
نمونه‌برداری، سوندگذاری یا جراحی اخیر	نوع اقدام و زمان انجام آن را اعلام کنید.
مصرف دارو و مکمل	فهرست کامل آن‌ها را در اختیار پزشک قرار دهید.

پس از عفونت ادراری یا نمونه‌برداری، ممکن است برای قابل‌تفسیر شدن نتیجه به چند هفته فاصله نیاز باشد. زمان مناسب برای همه یکسان نیست و باید با توجه به علت آزمایش و شرایط فرد تعیین شود.

معاینه معمول انگشتی پروستات را هم نباید با نمونه‌برداری یا ماساژ پروستات یکسان دانست؛ این اقدامات الزاماً اثر مشابهی بر PSA ندارند.

چه داروهایی بر نتیجه آزمایش PSA اثر می‌گذارند؟

فیناستراید و دوتاستراید از داروهایی هستند که می‌توانند مقدار PSA را کاهش دهند. بنابراین نتیجه فردی که این داروها را مصرف می‌کند، باید با در نظر گرفتن اثر دارو و مدت مصرف تفسیر شود.

اگر فیناستراید را برای ریزش مو مصرف می‌کنید، این موضوع نیز مهم است و باید به پزشک اطلاع داده شود. درمان‌های هورمونی، از جمله مصرف تستوسترون، نیز ممکن است در ارزیابی نتیجه نقش داشته باشند.

برای آماده شدن برای آزمایش، هیچ دارویی را خودسرانه قطع یا کم نکنید. پزشک با اطلاع از درمان‌های شما تصمیم می‌گیرد نتیجه چگونه تفسیر شود یا آیا تغییر زمان آزمایش ضرورت دارد.

بعد از بالا بودن PSA چه باید کرد؟

پیگیری نتیجه بالا برای همه افراد یکسان نیست. مسیر بررسی معمولاً با مرور اطلاعات پزشکی شروع می‌شود.

بررسی نتیجه و عوامل مداخله‌گر

پزشک سن، علائم، سابقه خانوادگی، داروها، اقدامات پزشکی اخیر و جواب آزمایش‌های قبلی را بررسی می‌کند. اگر عفونت مطرح باشد، ممکن است آزمایش ادرار یا بررسی‌های مرتبط درخواست شود.

تکرار آزمایش در صورت نیاز

در افزایش تازه‌کشف‌شده، به‌ویژه در فرد بدون علامت، ممکن است ابتدا PSA تکرار شود. در بعضی شرایط فاصله ۶ تا ۸ هفته مناسب است، اما این زمان برای همه صدق نمی‌کند.

منتظر ماندن برای تکرار آزمایش نباید جای مراجعه اولیه به پزشک را بگیرد. پزشک مشخص می‌کند آیا تکرار نتیجه کافی است یا باید بررسی سریع‌تری انجام شود. بهتر است آزمایش مجدد در همان آزمایشگاه و با شرایط مشابه انجام شود.

انتخاب بررسی‌های تکمیلی

اگر نتیجه همچنان نیازمند بررسی باشد، ممکن است از نسبت PSA آزاد به کل، معاینه، ام‌آر‌آی یا سایر ارزیابی‌های مناسب استفاده شود. در صورت وجود شواهد کافی، بیوپسی پروستات برای بررسی بافت درخواست می‌شود.

تمام افراد با PSA بالا به نمونه‌برداری نیاز ندارند. همچنین پایین آمدن عدد در یک نوبت، همیشه به معنای پایان پیگیری نیست.

روند تغییر PSA و تراکم آن چه اهمیتی دارند؟

مقایسه چند نتیجه در طول زمان می‌تواند از بررسی یک عدد منفرد مفیدتر باشد. با این حال، افزایش سریع PSA به‌تنهایی نباید مبنای تشخیص سرطان یا تصمیم به نمونه‌برداری در غربالگری قرار بگیرد.

پزشک ممکن است «تراکم PSA» را هم بررسی کند. این شاخص از تقسیم مقدار PSA بر حجم پروستات به دست می‌آید و کمک می‌کند نتیجه با در نظر گرفتن اندازه غده تفسیر شود.

برای مثال، دو فرد با PSA یکسان اما حجم پروستات متفاوت، الزاماً ارزیابی خطر یکسانی ندارند. این شاخص نیز در کنار تصویربرداری و سایر اطلاعات استفاده می‌شود.

آزمایش PSA از چه سنی و هر چند وقت یک‌بار انجام می‌شود؟

در افراد بدون علامت و با خطر متوسط، گفت‌وگو درباره غربالگری معمولاً در حدود ۴۵ تا ۵۰ سالگی مطرح می‌شود. در افراد دارای خطر بالاتر، مانند سابقه خانوادگی قوی یا بعضی تغییرات ژنتیکی ارثی، بررسی می‌تواند زودتر و حدود ۴۰ تا ۴۵ سالگی آغاز شود.

این سن‌ها به معنای الزام آزمایش برای همه نیستند. سلامت عمومی، سابقه خانوادگی، فایده احتمالی شناسایی زودهنگام و ترجیح فرد در تصمیم نقش دارند.

فاصله تکرار نیز ثابت نیست. ممکن است برای فردی با خطر پایین و نتیجه مناسب، فاصله طولانی‌تر انتخاب شود؛ در حالی که فرد دارای نتیجه غیرطبیعی یا سابقه درمان به برنامه متفاوتی نیاز داشته باشد.

محدودیت‌های آزمایش PSA چیست؟

آزمایش PSA می‌تواند به شناسایی زودتر سرطان کمک کند، اما محدودیت‌هایی دارد:

• نتیجه مثبت کاذب: PSA بالا است، ولی سرطان وجود ندارد.
• نتیجه منفی کاذب: PSA پایین است، اما بیماری همچنان ممکن است وجود داشته باشد.
• تشخیص بیش‌ازحد:  شناسایی سرطان‌هایی که آن‌قدر آهسته رشد می‌کنند که ممکن است در طول زندگی فرد مشکل جدی ایجاد نکنند.

به همین دلیل، نتیجه غیرطبیعی نباید به درمان عجولانه منجر شود. هدف بررسی، شناسایی بیماری مهم و انتخاب اقدام متناسب با شرایط فرد است.

PSA بعد از جراحی یا پرتودرمانی چگونه تفسیر می‌شود؟

پس از برداشتن کامل پروستات برای درمان سرطان، انتظار می‌رود PSA طی چند هفته تا چند ماه بسیار پایین یا غیرقابل‌اندازه‌گیری شود. این وضعیت با جراحی بزرگی خوش‌خیم پروستات، که در آن ممکن است بخشی از غده باقی بماند، متفاوت است.

پس از پرتودرمانی سرطان پروستات، مقداری بافت طبیعی باقی می‌ماند و PSA لزوماً به صفر نمی‌رسد. کاهش آن می‌تواند تدریجی باشد و رسیدن به کمترین مقدار زمان ببرد. افزایش موقت نیز در بعضی بیماران رخ می‌دهد.

یک نوبت افزایش PSA پس از درمان، به‌تنهایی معادل عود سرطان نیست. نوع درمان، زمان گذشته از آن، کمترین مقدار ثبت‌شده و روند آزمایش‌ها باید توسط تیم درمان بررسی شوند. جدول‌های عمومی مقدار نرمال برای این بیماران مناسب نیستند.

روند تغییر PSA پس از درمان به نوع درمان انجام‌شده بستگی دارد. روش‌های درمانی سرطان پروستات می‌توانند شامل گزینه‌های مختلفی مانند جراحی، پرتودرمانی یا شیمی درمانی سرطان پروستات در شرایط خاص باشند.

جمع‌بندی

آزمایش PSA بخشی از ارزیابی سلامت پروستات است و تفسیر آن به یک عدد یا جدول محدود نمی‌شود. نتیجه آزمایش باید همراه با سن، علائم، داروها، سابقه خانوادگی و روند نتایج قبلی بررسی شود.

اگر جواب آزمایش شما غیرطبیعی است، برای مراجعه، برگه‌های قبلی و فهرست داروها را همراه داشته باشید. اگر سابقه درمان سرطان پروستات دارید، نتیجه جدید را با پزشک معالج بررسی کنید تا درباره ادامه پیگیری یا نیاز به بررسی تکمیلی تصمیم گرفته شود.

سوالات متداول

آیا PSA برابر ۶ یعنی سرطان دارم؟

خیر. این عدد نیازمند بررسی است، اما علت‌های غیرسرطانی نیز می‌توانند آن را ایجاد کنند. سن، علائم، داروها، نتیجه قبلی و بررسی‌های تکمیلی در تفسیر آن نقش دارند.

اگر PSA نرمال باشد ولی مشکل ادراری داشته باشم، چه کنم؟

علائم را پیگیری کنید. PSA تمام بیماری‌های پروستات و دستگاه ادراری را تشخیص نمی‌دهد و نتیجه نرمال به معنای بی‌نیازی از معاینه و بررسی علت علائم نیست.

آیا PSA آزاد پایین به‌تنهایی خطرناک است؟

مقدار PSA آزاد باید در کنار PSA کل و نسبت این دو بررسی شود. یک عدد پایین برای PSA آزاد، بدون دانستن مقدار کل و شرایط فرد، برای نتیجه‌گیری کافی نیست.

آیا نسبت PSA آزاد بالاتر از ۲۵ درصد سرطان را رد می‌کند؟

خیر. این نسبت در شرایط مناسب می‌تواند با احتمال کمتر سرطان همراه باشد، اما تضمین‌کننده نبود بیماری نیست و جای سایر ارزیابی‌ها را نمی‌گیرد.

آیا برای پایین آوردن PSA باید آنتی‌بیوتیک مصرف کرد؟

مصرف آنتی‌بیوتیک صرفاً برای کاهش PSA در فرد بدون علامت توصیه نمی‌شود. اگر عفونت مطرح باشد، پزشک درباره نیاز به درمان تصمیم می‌گیرد. هدف باید تشخیص و درمان علت افزایش باشد.

آیا پایین آمدن PSA بعد از درمان عفونت یعنی دیگر مشکلی وجود ندارد؟

کاهش عدد می‌تواند با برطرف شدن التهاب مرتبط باشد، اما لزوم ادامه پیگیری به نتیجه نهایی، سابقه فرد و سایر یافته‌ها بستگی دارد. برنامه پیگیری را با پزشک مشخص کنید.

آیا آزمایش PSA باید در همان آزمایشگاه قبلی تکرار شود؟

در صورت امکان، بله. استفاده از همان آزمایشگاه و روش اندازه‌گیری، همراه با شرایط مشابه نمونه‌گیری، مقایسه نتایج را قابل‌اعتمادتر می‌کند.

منابع:

mayoclinic.org

medlineplus.gov

prostatecanceruk.org

سوالات رایج

نویسنده :

دکتر بــرنا فــرازمـند

متخصص رادیوتراپی و انکولوژی

«تصمیم‌گیری آگاهانه» حق اساسی هر فرد است. ما در سایت drfarazmand.com با ارائه دقیق‌ترین و به‌روز‌ترین اطلاعات در مورد انواع سرطان و پاسخ به سوالات شما، کمک می‌کنیم بهترین انتخاب‌ها را داشته باشید